Бірлік туралы 411
Бірлік туралы мақал-мәтелдер халықты татулыққа, ынтымаққа шақырып, ортақ мақсатқа жұмылудың қадірін ұқтырады.
411
Мақал-мәтел
135.1K
Қаралым
328
Орташа
Сұрыптау:
Ел - ырыстың кілті,
**Негізгі мағынасы** «Ел — ырыстың кілті» деген мақалдың тура мағынасы — ырыс-берекенің, молшылық пен игіліктің бастауы...
Адассаң, елмен адас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жолдан жаңылсаң да, елмен бірге жүр деген ой. Астарлы мағынасы — бір і...
Алыспақ бар, атыспақ жоқ.
**Негізгі мағынасы** «Алыспақ бар, атыспақ жоқ» деген мақал ел ішіндегі қайшылық пен тартыс сөзбен, намыспен, кейде дау...
Бірлік пен ерлік егіз.
**Негізгі мағынасы** Бірлік пен ерлік бір-бірінен ажырамайтын екі қасиет. Халықтың басы қосылса, ортақ мақсатқа жету оңа...
Іргесі берік елді жау ала алмас,
Бірлігі бар елді дау ала алмас.
Бірлігі бар елді дау ала алмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің ең басты қорғаны — бірлік пен ынтымақ екенін айтады. Іргесі берік ел дегеніміз — іш...
Төсекте бас қосылған,
Төскейде мал қосылған.
Төскейде мал қосылған.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір үйдің не бір ауылдың адамдары түнде бір төсекке жатып, күндіз бір...
Екі қарға таласса, бір құзғынға жем болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: екі қарға бір жемге таласса, екеуі де әлсіреп, соңында оны құзғын алып...
Дастарқан үстінде дұшпан да лос.
**Негізгі мағынасы** «Дастарқан үстінде дұшпан да дос» деген мақал қазақтың қонақжай, кеңпейіл мінезін көрсетеді. Оның...
Анасы басқа аттан түс,
Атасы бір артқа мін.
Атасы бір артқа мін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал туыстық жақындығы бір емес, бірақ бір атаның ұрпағы, бір әулетке жататын адамдардың арасы...
Бұлт қайда қонса,
Береке сонда қонар.
Береке сонда қонар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бұлт қай жерге тоқтап, жауын себелесе, сол жердің шөбі көгеріп, тірші...
Ұрыстың мерейі - ерлік,
Ырыстың мерейі - бірлік.
Ырыстың мерейі - бірлік.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ерлік пен бірліктің ел өміріндегі ең биік құндылық екенін айтады. Тура мағынасында, ұрыс-...
Саған дұшпан - маған жау.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — сенің қарсыласың маған да қарсы, сенің жауың маған да жау деген ойды б...
Татсыз түрік болмас,
Түріксіз бөрік болмас.
Түріксіз бөрік болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бөріктің тысы, яғни сыртқы қабаты болмаса, бөрік тігіліп бітпейді; ал...
Бірлікті ел бұзылмас.
**Негізгі мағынасы** «Бірлікті ел бұзылмас» деген мақалдың тура мағынасы — егер халық, ауыл не отбасы ауызбіршілікте бол...
Арғын - ағаң, қыпшақ - жағаң,
Қаңлысыз қабыл болмас тобаң.
Қаңлысыз қабыл болмас тобаң.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қазақ ру-тайпаларының өзара байланысын, туыстық пен тіректің қадірін білдіреді. Тура мағы...
Ең көп оқылған
Ағасы бардың жағасы бар,
Інісі бардың тынысы бар.
Інісі бардың тынысы бар.
**Негізгі мағынасы** Ағасы бар адам қорғансыз емес, сүйенер тірегі, ақыл сұрайтын үлкені болады. «Жағасы бар» деу — біре...
Төртеу түгел болса - алар,
Алтау ала болса - алдырар.
Алтау ала болса - алдырар.
**Негізгі мағынасы** Төрт адам түгел, яғни ауызбірлікте, тату әрі бір мақсатта болса, кез келген істі жеңіп, нәтижеге же...
Іштен шыққан жау жаман.
**Негізгі мағынасы** «Іштен шыққан жау жаман» деген мақал ел ішінен, өз ортасынан шыққан қауіп сыртқы дұшпаннан да қате...
Алтау ала болса, ауыздағы кетеді,
Төртеу түгел болса, төбедегі келеді.
Төртеу түгел болса, төбедегі келеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алты адам алауыз болып, бір-бірімен келіспесе, ауыздағы дайын несібе д...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Бұл бөлімде бірлік туралы қазақтың мақал-мәтелдері топтастырылған. Олар ел ішіндегі татулық, ұйымшылдық, өзара сыйластық пен ортақ мүдде үшін жұмылудың маңызын қысқа да нұсқа жеткізеді.
Бірлікке үндейтін нақылдар қиындықты бірге еңсеру, дау-дамайды ақылмен шешу, ру-тайпа емес, тұтас жұрт болып әрекет ету сияқты құндылықтарды дәріптейді. Мұнда жиналған мақал-мәтелдер күнделікті өмірде де, тәрбие мен білімде де ынтымақтың берекеге бастайтынын еске салады.
Бірлікке үндейтін нақылдар қиындықты бірге еңсеру, дау-дамайды ақылмен шешу, ру-тайпа емес, тұтас жұрт болып әрекет ету сияқты құндылықтарды дәріптейді. Мұнда жиналған мақал-мәтелдер күнделікті өмірде де, тәрбие мен білімде де ынтымақтың берекеге бастайтынын еске салады.