Халық қаһары қамал бұзады .
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Халық ашуланып, әділетсіздікке қарсы көтерілсе, оның күші өте зор болады. Тура мағынада «қаһар» — ашу, «қамал» — мықты қорған. Астарлы мағынада бұл сөз елдің бірлігі мен наразылығы кез келген берік көрінетін тосқауылды да бұзып өтетінін білдіреді. Яғни халықтың ашуы жеке адамның ашуынан әлдеқайда қуатты, себебі ол көптің күші мен ортақ мүддеге сүйенеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қаһар» — елдің ашуы ғана емес, іште жиналған күйініш, әділет іздеген күш. Ал «қамал» — берік билік, зор тосқауыл, алынбас кедергі сияқты бейне. Халықтың қаһарын қамалға теңеу арқылы халықтың рухани әрі әлеуметтік қуаты өте биік екені көрсетіледі. Бұл образ елдің сабыры шегіне жетсе, ешбір кедергі ұзаққа шыдамайтынын аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал халықтың пікірі еленбей, әділет бұзылған кезде жиі айтылады. Мысалы, егер жұртқа зиян келтіретін шешімге көп адам қарсы шығып, талап қойса, билік не ұйым ол шешімді қайта қарауға мәжбүр болады. Бұл мақал адамдарды бірлікке, ортақ мүддені қорғауға үндейді.