Бірлік туралы 411
Бірлік туралы мақал-мәтелдер халықты татулыққа, ынтымаққа шақырып, ортақ мақсатқа жұмылудың қадірін ұқтырады.
411
Мақал-мәтел
70K
Қаралым
170
Орташа
Сұрыптау:
Саусақ бірікпей, ине ілікпейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бірнеше саусақ бірігіп қимылдамаса, ине ілінбейді, яғни ұсақ та болса і...
Кілем сатсаң, ауылдасыңа сат,
Бір шетінде өзің отырасың.
Бір шетінде өзің отырасың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — кілемді сататын болсаң, оны өзіңе жақын, ауылдас адамыңа сат, өйткені...
Ел - ырыстың кілті,
**Негізгі мағынасы** «Ел — ырыстың кілті» деген мақалдың тура мағынасы — ырыс-берекенің, молшылық пен игіліктің бастауы...
Қазан асылса, тамақ пісер,
Әйтеуір бір ошақтан түсер.
Әйтеуір бір ошақтан түсер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қазан отқа асылса, ішіндегі ас піседі, яғни тамақ дайын болады. Астар...
Жартыны жарып жеген татулық.
**Негізгі мағынасы** «Жартыны жарып жеген татулық» деген мақалдың тура мағынасы — аз болса да, барды бөлісіп жеу. Астар...
Ауылы жақын ит қасқырдан қорықпас.
**Негізгі мағынасы** Ауылы жақын ит қасқырдан қорықпас деген мақалдың тура мағынасы — ауылына, иесіне, қорғанына жақын...
Айыратын жаман бар,
Қосатын жаран бар.
Қосатын жаран бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамдардың бәрі бірдей емес екенін білдіреді. Біреулер араға жік салып, сөз тасып, реніш...
Білек бір болса да, бармақ басқа.
**Негізгі мағынасы** Білек бір, яғни қолдың күші ортақ болғанымен, бармақтың әрқайсысы жеке-жеке қызмет атқарады. Мақалд...
Ынтымақ барда ырыздық бар.
**Негізгі мағынасы** Ынтымақ болған жерде береке де, несібе де көбейеді деген сөз. Тура мағынасында адамдар тату болып,...
Қыздың баласындай, қолдың саласындай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір нәрсенің немесе біреудің өте нәзік, сүп-сүйкімді, әлсіздеу әрі ұқыпты екенін білдіред...
Жалғыздың ісі оңалмас.
Көптің ісі жоғалмас.
Көптің ісі жоғалмас.
**Негізгі мағынасы** Жалғыз адам істі толық әрі берік атқара алмайды, өйткені оған ақыл да, күш те, қолдау да аз болуы м...
Он адам жүрген жерде із,
жүз адам жүрген жерде соқпақ,
мың адам жүрген жерде жол қалады.
жүз адам жүрген жерде соқпақ,
мың адам жүрген жерде жол қалады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал көп адамның бір бағытта, бір мақсатпен жасаған ісі ізсіз қалмайтынын білдіреді. Тура мағы...
Қара наннан қалаш жақсы,
Жаман ағайыннан Алаш жақсы.
Жаман ағайыннан Алаш жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалда дәмі жұпыны болса да, адал әрі қарапайым ас қадірлі екені айтылады. Тура мағынада қара...
Бай бастас,
Би құлақтас,
Батыр қандас.
Би құлақтас,
Батыр қандас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ел ішіндегі әр адамның өз орны, өз міндеті бар екенін білдіреді. Бай — дәулетімен, би — а...
Ұғысу қиын, шығысу оңай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамдардың бір-бірімен тіл табысуы, түсінісуі оңай іс емес екенін, ал ренжісу, араздасу,...
Ең көп оқылған
Ағасы бардың жағасы бар,
Інісі бардың тынысы бар.
Інісі бардың тынысы бар.
**Негізгі мағынасы** Ағасы бар адам қорғансыз емес, сүйенер тірегі, ақыл сұрайтын үлкені болады. «Жағасы бар» деу — біре...
Іштен шыққан жау жаман.
**Негізгі мағынасы** «Іштен шыққан жау жаман» деген мақал ел ішінен, өз ортасынан шыққан қауіп сыртқы дұшпаннан да қате...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Бірлігі жоқ ел тозады,
Бірлігі күшті ел озады.
Бірлігі күшті ел озады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің тірегі — бірлік екенін айтады. Бірлігі жоқ жұрт іштен ыдырап, тіршілігі әлсіреп, бе...
"Сіз", "біз' деген жылы сөз, ағайынға жарасар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адаммен қарым-қатынаста ізетті, сыпайы сөйлеудің маңызын білдіреді. «Сіз», «біз» деген сө...
Бұл бөлімде бірлік туралы қазақтың мақал-мәтелдері топтастырылған. Олар ел ішіндегі татулық, ұйымшылдық, өзара сыйластық пен ортақ мүдде үшін жұмылудың маңызын қысқа да нұсқа жеткізеді.
Бірлікке үндейтін нақылдар қиындықты бірге еңсеру, дау-дамайды ақылмен шешу, ру-тайпа емес, тұтас жұрт болып әрекет ету сияқты құндылықтарды дәріптейді. Мұнда жиналған мақал-мәтелдер күнделікті өмірде де, тәрбие мен білімде де ынтымақтың берекеге бастайтынын еске салады.
Бірлікке үндейтін нақылдар қиындықты бірге еңсеру, дау-дамайды ақылмен шешу, ру-тайпа емес, тұтас жұрт болып әрекет ету сияқты құндылықтарды дәріптейді. Мұнда жиналған мақал-мәтелдер күнделікті өмірде де, тәрбие мен білімде де ынтымақтың берекеге бастайтынын еске салады.