Бірлік туралы 411
Бірлік туралы мақал-мәтелдер халықты татулыққа, ынтымаққа шақырып, ортақ мақсатқа жұмылудың қадірін ұқтырады.
411
Мақал-мәтел
135.2K
Қаралым
328
Орташа
Сұрыптау:
Жаман арба жол бұзар,
Жаман адам ел бұзар.
Жаман адам ел бұзар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: сапасыз, жарамсыз арба жүріп келе жатып жолды бұзады, ізді тегістемей,...
Жолдасы көптің қолдасы көп.
**Негізгі мағынасы** Жолдасы көп адам жалғыз қалмайды, қай кезде де сүйенетін тірегі болады. Мақалдың тура мағынасы — қ...
Еңбек етпей, ер оңбас,
Бірлік болмай, ел оңбас.
Бірлік болмай, ел оңбас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: адам еңбек етпесе, ісі алға баспайды; ел ішінде бірлік болмаса, жұрттың...
Төбелеске бергісіз араша бар,
Ағайынға бергісіз жаңаша бар.
Ағайынға бергісіз жаңаша бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиын сәтте ара түсіп, дауды тоқтататын сабырлы, ақылды сөздің кейде күштен де үстем болат...
Алты бақан, ала ауыз.
**Негізгі мағынасы** «Алты бақан, ала ауыз» деген мақал адамдардың бір-бірімен тіл табыспай, ұсақ нәрседен сөзге келіп,...
Ауласы бірдің ауасы бір.
**Негізгі мағынасы** Ауласы бірдің ауасы бір деген мақалдың тура мағынасы — бір аулада, бір қоныста тұрған адамдар бір а...
Ит жеген ішінен таусылар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ит жеп отырған нәрсе ішінен, яғни өз қойнынан таусылып бітеді деген ой...
Есептескен ел болмайды.
**Негізгі мағынасы** «Есептескен ел болмайды» деген мақал адамдардың әр ісінде қатаң есепке жүгініп, әр тиынды, әр еңбе...
Екі ұштыны бір күшті қосар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — екі бөлек, әлсіздеу нәрсе біріксе, олар бір күшті нәрсенің қуатына жет...
Басқарушы болмаса, ел қадірі кетеді.
Елінде айтыс болса, ер қадірі кетеді.
Елінде айтыс болса, ер қадірі кетеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елді де, ерді де қадірлейтін тәртіп пен әділ басшылықтың маңызын айтады. Тура мағынасында...
Көптің көзі көреген, қолы береген.
**Негізгі мағынасы** Көпшілік болып істелген іс ұтымды да пайдалы болады деген ой айтылады. Мұнда «көз» — аңғарымпаздық,...
Ағайын алтау болса, адам тимейді,
Тура жүрсең, лебізің күймейді.
Тура жүрсең, лебізің күймейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екі үлкен ойды қатар айтады. Біріншісі — адамның артында сүйеніш болатын ағайын-туыс көп...
Кілем сатсаң, ауылдасыңа сат,
Бір шетінде өзің отырасың.
Бір шетінде өзің отырасың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — кілемді сататын болсаң, оны өзіңе жақын, ауылдас адамыңа сат, өйткені...
Еңбек түбі - береке,
Көптің түбі - мереке.
Көптің түбі - мереке.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: адам еңбек етсе, соның нәтижесінде береке, ырыс, молшылық келеді. Ал кө...
Тозар елдің жанжалы бітпес,
Озар елдің арманы бітпес.
Озар елдің арманы бітпес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің күйі мен рухын салыстырады. Тозған, берекесі кеткен елде жанжал, дау, алауыздық тоқ...
Ең көп оқылған
Ағасы бардың жағасы бар,
Інісі бардың тынысы бар.
Інісі бардың тынысы бар.
**Негізгі мағынасы** Ағасы бар адам қорғансыз емес, сүйенер тірегі, ақыл сұрайтын үлкені болады. «Жағасы бар» деу — біре...
Төртеу түгел болса - алар,
Алтау ала болса - алдырар.
Алтау ала болса - алдырар.
**Негізгі мағынасы** Төрт адам түгел, яғни ауызбірлікте, тату әрі бір мақсатта болса, кез келген істі жеңіп, нәтижеге же...
Іштен шыққан жау жаман.
**Негізгі мағынасы** «Іштен шыққан жау жаман» деген мақал ел ішінен, өз ортасынан шыққан қауіп сыртқы дұшпаннан да қате...
Алтау ала болса, ауыздағы кетеді,
Төртеу түгел болса, төбедегі келеді.
Төртеу түгел болса, төбедегі келеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алты адам алауыз болып, бір-бірімен келіспесе, ауыздағы дайын несібе д...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Бұл бөлімде бірлік туралы қазақтың мақал-мәтелдері топтастырылған. Олар ел ішіндегі татулық, ұйымшылдық, өзара сыйластық пен ортақ мүдде үшін жұмылудың маңызын қысқа да нұсқа жеткізеді.
Бірлікке үндейтін нақылдар қиындықты бірге еңсеру, дау-дамайды ақылмен шешу, ру-тайпа емес, тұтас жұрт болып әрекет ету сияқты құндылықтарды дәріптейді. Мұнда жиналған мақал-мәтелдер күнделікті өмірде де, тәрбие мен білімде де ынтымақтың берекеге бастайтынын еске салады.
Бірлікке үндейтін нақылдар қиындықты бірге еңсеру, дау-дамайды ақылмен шешу, ру-тайпа емес, тұтас жұрт болып әрекет ету сияқты құндылықтарды дәріптейді. Мұнда жиналған мақал-мәтелдер күнделікті өмірде де, тәрбие мен білімде де ынтымақтың берекеге бастайтынын еске салады.