Бірлік туралы 411
Бірлік туралы мақал-мәтелдер халықты татулыққа, ынтымаққа шақырып, ортақ мақсатқа жұмылудың қадірін ұқтырады.
411
Мақал-мәтел
70K
Қаралым
170
Орташа
Сұрыптау:
Кемедегінің жаны бір.
**Негізгі мағынасы** Кемеде бірге отырған адамдардың өмірі мен амандығы ортақ болғандықтан, олар бір-біріне сүйеніп, тат...
Екі ағайынды жігіттің,
Кере қарыс жалы бар.
Жалғыз басты жігіттің,
Шығар-шықпас жаны бар.
Кере қарыс жалы бар.
Жалғыз басты жігіттің,
Шығар-шықпас жаны бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ағайын-туыстың, арқа сүйер жақынның адам өміріндегі күш-қуатын көрсетеді. «Екі ағайынды ж...
Ер шекіспей (өліспей) бекіспейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ер адамдар кейде тартысып, сөзге келіп, тіпті қатты қайшылыққа да түс...
Ағайын татуда ат көп,
Абысын татуда ас көп.
Абысын татуда ас көп.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал отбасы мен туыстар арасындағы татулықтың береке әкелетінін айтады. «Ағайын татуда ат көп»...
Тар жерде табысқан,
Кең жерде келіседі.
Кең жерде келіседі.
**Негізгі мағынасы** Тар жерде табысқан адамдар қиындық кезінде бір-біріне сүйеніп, сынақтан бірге өтеді. Осындай ортақ...
Берекені көктен тілеме,
Бірлігі мол көптен тіле.
Бірлігі мол көптен тіле.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға ырыс-береке өзінен-өзі аспаннан түспейтінін, оның негізі ел ішіндегі татулық пен ы...
Қара нар жүк көтермес бел кеткен соң,
Ел қайда, Сыр дуаннан бір кеткен соң.
Ел қайда, Сыр дуаннан бір кеткен соң.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен елдің қадірі тірі кезінде, күші мен бірлігі бар кезде білінетінін аңғартады. «Қа...
Ынтымақ түбі - игілік,
Тірлік түбі - бірлік.
Тірлік түбі - бірлік.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ынтымақтың соңы жақсылыққа, ал тіршіліктің берік негізі бірлікке тіре...
Тату үйдің бақыты тасыр,
Араз үйдің ырысы қашар.
Араз үйдің ырысы қашар.
**Негізгі мағынасы** Тату-тәтті, бір-бірін сыйлаған үйде береке де, бақыт та мол болады. Ал үй ішіндегі адамдар араздасы...
Ұрыс бар жерде ырыс жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қақтығыс, жанжал, керісу бар жерде береке болмайды. Астарлы мағынасы: а...
Бірдің айы - білектің айы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір адамға қарсы шыққан бір адамның білегі, яғни күші жетеді дегенге са...
Ағайын бір өліде, бір тіріде.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ағайын-туыстың адам өміріндегі ең маңызды сәттерде бірге болатынын білдіреді. «Бір өліде,...
Ұлыстың ұлы күні алдыңа келсе,
Атаңның құнын кеш.
Атаңның құнын кеш.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал Наурыз сияқты Ұлыстың ұлы күні келгенде адам жүрегі кең, ниеті таза болуы керек дегенді б...
Іргесі берік елді жау ала алмас,
Бірлігі бар елді дау ала алмас.
Бірлігі бар елді дау ала алмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің ең басты қорғаны — бірлік пен ынтымақ екенін айтады. Іргесі берік ел дегеніміз — іш...
Екі ұштыны бір күшті қосар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — екі бөлек, әлсіздеу нәрсе біріксе, олар бір күшті нәрсенің қуатына жет...
Ең көп оқылған
Ағасы бардың жағасы бар,
Інісі бардың тынысы бар.
Інісі бардың тынысы бар.
**Негізгі мағынасы** Ағасы бар адам қорғансыз емес, сүйенер тірегі, ақыл сұрайтын үлкені болады. «Жағасы бар» деу — біре...
Іштен шыққан жау жаман.
**Негізгі мағынасы** «Іштен шыққан жау жаман» деген мақал ел ішінен, өз ортасынан шыққан қауіп сыртқы дұшпаннан да қате...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Бірлігі жоқ ел тозады,
Бірлігі күшті ел озады.
Бірлігі күшті ел озады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің тірегі — бірлік екенін айтады. Бірлігі жоқ жұрт іштен ыдырап, тіршілігі әлсіреп, бе...
"Сіз", "біз' деген жылы сөз, ағайынға жарасар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адаммен қарым-қатынаста ізетті, сыпайы сөйлеудің маңызын білдіреді. «Сіз», «біз» деген сө...
Бұл бөлімде бірлік туралы қазақтың мақал-мәтелдері топтастырылған. Олар ел ішіндегі татулық, ұйымшылдық, өзара сыйластық пен ортақ мүдде үшін жұмылудың маңызын қысқа да нұсқа жеткізеді.
Бірлікке үндейтін нақылдар қиындықты бірге еңсеру, дау-дамайды ақылмен шешу, ру-тайпа емес, тұтас жұрт болып әрекет ету сияқты құндылықтарды дәріптейді. Мұнда жиналған мақал-мәтелдер күнделікті өмірде де, тәрбие мен білімде де ынтымақтың берекеге бастайтынын еске салады.
Бірлікке үндейтін нақылдар қиындықты бірге еңсеру, дау-дамайды ақылмен шешу, ру-тайпа емес, тұтас жұрт болып әрекет ету сияқты құндылықтарды дәріптейді. Мұнда жиналған мақал-мәтелдер күнделікті өмірде де, тәрбие мен білімде де ынтымақтың берекеге бастайтынын еске салады.