Халық ұйғарса, хан түйесін сояды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Халықтың ортақ шешімі мен қалауы өте күшті болады. Егер жұрт бір ауыздан бір нәрсені дұрыс деп тапса, тіпті хан сияқты билігі зор адам да соған көнеді. Бұл мақалдың астарында елдің пікірі мен бірлігінің биліктен де жоғары тұратыны айтылады. Яғни көпшілік дұрыс ұйғарымға келсе, оған қарсы тұру қиын.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «хан» — билік пен өктемдіктің, ал «түйе» — қымбат, ірі, бағалы малдың бейнесі. «Түйесін сояды» дегені тура мағынада емес, үлкен шығынға да бару, өз мүддесін кейінге ысырып, халық сөзін тыңдау дегенді білдіреді. Ханның түйесін союы — биліктің халық алдындағы әлсіздігі емес, керісінше жұрт пікірімен санасудың белгісі.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды жиналыста, ұйым жұмысы мен қоғамдағы ортақ шешім туралы айтуға болады. Мысалы, көпшілік тұрғындар аулаға балалар алаңын салуды қолдаса, әкімдік те сол пікірді ескеріп, жобаны іске асырады. Яғни дұрыс, негізді ұсыныс болса, оны көпшілік қолдағанда нәтиже шығуы оңай.