Үйде кісі көп болса, далада кісі тимейді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Үйде адамдар көп, ауызбіршілік бар болса, ол үйдің берекесі артады, сырттағы бөтеннің сөзі де, қыспағы да онша батпайды деген ой айтылады. Тура мағынасында үй іші көп адамға толса, үй жылы, тіршілік қайнаған орын болады. Астарлы мағынасында: бірлігі мықты, тату отбасыға не ортаға сыртқы қауіп, дау-дамай, жаман ықпал қиын соғады. Көптің күші мен ынтымағы қорған болады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «үй» — отбасы, ағайын-туыс, ортақ тірлік. «Кісі көп» дегені тек адам саны емес, өзара сүйеніш, қамқорлық, ынтымақ. «Дала» — сыртқы орта, өмірдің сынағы, бөгде ықпал, қиындық. «Кісі тимейді» — сыртқы қысым өтпейді, жау да, бөгде ниет те батпайды деген бейнелі сөз.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де отбасыда, ұжымда, достар арасында татулықтың маңызын еске салады. Мысалы, бір үйдің адамдары бір-бірін қолдап, мәселесін бірге шешсе, ол шаңырақ сыртқы қиындықтарға төтеп береді. Сол сияқты жұмыс ұжымында бәрі тізе қосып істесе, бөгде кедергі де, ішкі дау да азаяды.