Үш ағайынды жігіттің,
Отарында малы бар.
Екі ағайынды жігіттің
Қотанында талы бар.
«Үш ағайынды жігіттің, Отарында малы бар. Екі ағайынды жігіт…» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ағайынның көптігі мен ынтымағының берекеге бастайтынын білдіреді. Үш ағайынды жігіттің отарында малы бар деуі — туыс көп болса, тірлігі де түзу, ырысы да мол деген астарлы ой. Ал екі ағайынды жігіттің қотанында талы бар деуі — ағайын азайса, шаруаның да шама-шарқы кеміп, береке тарылатынын меңзейді. Мұнда тек малдың саны емес, туыстың сүйеуі, қолдауы, ортақ күштің пайдасы айтылады.
Образдар мен теңеулер
«Отар» — молшылықтың, кең тіршіліктің бейнесі. «Мал» — дәулет пен ырыстың белгісі. «Қотан» — шағын, тар аула, ал «тал» — жұтаңдықтың, жұрт аздығының ишарасы. Яғни мақалдағы бейнелер ағайынның саны емес, олардың бірлігі мен тірек бола білуі адамның тұрмысын жақсартатынын көркем түрде көрсетеді.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Қазір бұл мақал туыстардың бір-біріне сүйеніш болуы керек деген ойды жеткізгенде қолданылады. Мысалы, бір отбасы үй салып жатса, ағайын-туыс жұмылып көмектессе, іс тез бітеді, шығын да азаяды. Демек, туыстық татулық — тек көңіл жарастығы емес, нақты тірек пен береке көзі.
Otarynda maly bar.
Eki aǵaıyndy jigittiń
Qotanynda taly bar.