Бірлік туралы — 9-бет 409
Сұрыптау:
Серкесіз қой отары болмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қой отарының алдында жол бастайтын серке болмаса, мал шашырап, бағытсыз…
Сиыр баққанда бірге едік,
Жаңғақ қаққанда бөліндік.
Жаңғақ қаққанда бөліндік.
Негізгі мағынасы Сиыр бағу сияқты ауыр, қызығы жоқ жұмыста бірге едік, ал жаңғақ қағу, яғни олжа, пайда жинайтын кез…
"Сіз", "біз" деген жылы сөз, ағайынға жарасар.
Негізгі мағынасы Бір-біріне «сіз» деп құрметпен, «біз» деп бірлікпен сөйлеу ағайынның арасына жарасады. Мақал…
«Сіз» деген - әдеп,
«Біз» деген - көмек.
«Біз» деген - көмек.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның тілінде, қарым-қатынасында сыпайылық пен сыйластықтың маңызын айтады. «Сіз» деп…
Судың түбін шым бөгейді,
Даудың түбін қыз бөгейді.
Даудың түбін қыз бөгейді.
Негізгі мағынасы Ағып жатқан суды шыммен бөгегендей, екі ру, екі әулет арасындағы ұзаққа созылған дауды қыз алысып, қыз…
Күнде бір мақал
«Бірлік туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Су жүрген жер - береке,
Ел жүрген жер - мереке.
Ел жүрген жер - мереке.
Негізгі мағынасы Су аққан жерде береке бар: шөп шығады, егін көгереді, мал суарылады. Ел жүрген жерде мереке бар: адам…
Су келтірер бір кісі,
Егін егер мың кісі.
Егін егер мың кісі.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бір адамның су жеткізуі, ал мың адамның егін егуі. Астарлы мағынасы — кез…
Сыбыр-сыбыр ойды бұзады,
Құрттаған қой қойды бұзады.
Көңілі бөлек өкпешіл адам,
Дауласам деп тойды бұзады.
Құрттаған қой қойды бұзады.
Көңілі бөлек өкпешіл адам,
Дауласам деп тойды бұзады.
Негізгі мағынасы Төрт жолда бір ой: кез келген ортаны оның ішіндегі бір бүлдіруші бұзады. Сыбыр-сыбыр өсек, жасырын…
Сыйласу екі кісіге бірдей.
Негізгі мағынасы «Сыйласу екі кісіге бірдей» деген мақал өзара құрметтің бір жақты болмайтынын білдіреді. Бір адам ғана…
Сыңар етігі пұт жарым болып.
Негізгі мағынасы Сыңар етігі пұт жарым болып — жарты нәрсенің өзі бүтіннен ауыр, қолайсыз болатынын білдіреді. Тура…
Тай қоссаң, ауылыңмен.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: тай қоссаң, оны жалғыз өзің емес, ауылың болып бірге қос. Астарлы мағынасы…
Тамыр тартқан тарықпас.
Негізгі мағынасы Тамыр тартқан тарықпас деген мақалдың тура мағынасы — адам өз тамырын, шығу тегін, туыстық және елдік…
Тарамдалған саусақтан,
Жұмылған жұмырық артық.
Жұмылған жұмырық артық.
Негізгі мағынасы Тарам-тарам болып, жеке-жеке тұрған саусақтардан бір жерге жұмылған жұдырық артық. Мақал бірліктің…
Тар жерде табысқан,
Кең жерде келіседі.
Кең жерде келіседі.
Негізгі мағынасы Тар жерде, яғни қиын, қысылтаяң жағдайда бірін-бірі тапқан, бір-біріне қол ұшын берген адамдар кейін…
Тар таласып азар,
Кең кеңесіп озар.
Кең кеңесіп озар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — тар жерде талас көбейіп, іс қиындайды; ал кең ойланып, ақылдасып істеген…
Татсыз түрік болмас,
Түріксіз бөрік болмас.
Түріксіз бөрік болмас.
Негізгі мағынасы Тат жоқ жерде түрік те болмайды, түрік жоқ жерде бөрік те болмайды. Ертедегі түркілер «тат» деп көбіне…
Тату болсаң, табақ қатынайды.
Негізгі мағынасы Көршілер, ағайын тату тұрса, бір үйден екінші үйге табақ қатынайды: бірі сыбаға жібереді, екіншісі…
Татулық - байлық.
Негізгі мағынасы Отбасында, ағайын арасында, ауылда татулық болса, ол кез келген дүниеден қымбат байлық. Тату үйде…
Татулық - табылмайтын бақыт.
Негізгі мағынасы Татулық — ағайынның, отбасының, көршілердің ауызбіршілігі, бір-бірімен тіл табысып өмір сүруі. Мақал…
Тату үйде тақсырет болмас,
Негізгі мағынасы «Тату үйде тақсырет болмас» деген мақалдың тура мағынасы — арасы жарасқан, сыйластығы мықты үйде…
Тату үйдің бақыты тасар,
Араз үйдің ырысы қашар.
Араз үйдің ырысы қашар.
Негізгі мағынасы Тату үйдің бақыты тасиды, араз үйдің ырысы қашады. Мақал отбасындағы ынтымақтың бақыт пен береке үшін…
Тату үйдің тамағы да тәтті.
Негізгі мағынасы Тату үйде береке болады, сондықтан ондағы қарапайым ас та дәмді көрінеді. Бұл мақалдың тура мағынасы…
Тау берігінде қонысың болсын,
Іздеген жау таба алмайды.
Ел берігінде досың болсын,
Аңдыған жау ала алмайды.
Іздеген жау таба алмайды.
Ел берігінде досың болсын,
Аңдыған жау ала алмайды.
Негізгі мағынасы Қонысың таудың бекем, қорғаны мықты тұсында болса, сені іздеген жау таба алмайды. Сол сияқты досың…
Тауға тау қосылмайды,
Елге ел қосылады.
Елге ел қосылады.
Негізгі мағынасы Таулар орнында тұрады, бірі біріне жақындап, қосыла алмайды. Ал адам, ел қозғалады, кездеседі…
Теңге - тиыннан, ынтымақ - ұйымнан.
Негізгі мағынасы Теңге тиыннан құралады: ұсақ тиындар жинала келіп, бүтін теңге болады. Сол сияқты ынтымақ та ұйымнан…
Тілі бірді тілек,
Тілі басқаны жүрек қосады.
Тілі басқаны жүрек қосады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — тілі, сөзі бір адамды тілек пен ниет жақындастырады, ал тілі бөлек…
Тірлік басқа болса да ,
тілек бір.
Бармақ басқа болса да ,
білек бір.
тілек бір.
Бармақ басқа болса да ,
білек бір.
Негізгі мағынасы Адамдардың тірлігі, яғни күнкөрісі, кәсібі, тұрмысы әр түрлі болуы мүмкін, бірақ тілегі ортақ: ел…
Тірліктің күші - бірлікте.
Негізгі мағынасы Тіршіліктің, күнделікті тірліктің бүкіл қуаты адамдардың бірлігінде. Жалғыз адам қанша мықты болса да…
Тобы бірдің Тәңірі бір .
Негізгі мағынасы Тобы бірдің Тәңірі бір деген мақалдың тура мағынасы — бір мақсатқа, бір топқа, бір ортақ іске жиналған…
Тозар елдің жанжалы бітпес,
Озар елдің арманы бітпес.
Озар елдің арманы бітпес.
Негізгі мағынасы Құлдырап бара жатқан елде дау-жанжал толастамайды: адамдар ортақ іске емес, бір-бірімен таласқа күш…
Тозған елді там жияр.
Негізгі мағынасы Малынан айырылып тозған, көшуге әлі жетпеген ел ақыры тамға, яғни балшықтан соққан үйге жиналады…
Той - тоқшылық нышаны.
Негізгі мағынасы Той тек ел тоқ, тұрмыс түзу кезде жасалады, сондықтан той көп болса, бұл — береке мен молшылықтың…
Тоқсаны жиналып, тоқты жыққан батырлар,
Сексені жиналып, серке жыққан батырлар.
Сексені жиналып, серке жыққан батырлар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал көп адамның бір іске жиналғандағы күшін, бірақ сол күштің әрдайым бірдей дәрежеде…
Толған ел - толықсыған көл.
Негізгі мағынасы Толған ел — саны көбейген, тұрмысы түзелген, молшылыққа жеткен жұрт. Мақал оны толықсыған, суы…
Тоңға жатқан мал оңбас,
Тобырға түскен іс оңбас.
Тобырға түскен іс оңбас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: тоңда жатқан малға да, тобырға түскен іске де береке қонбайды. Астарлы…
Топтан ажыраған торға түсер.
Негізгі мағынасы Топтан бөлініп қалған құс торға түседі, аңшының қолына оңай іліге кетеді. Мақал адамға да осыны…
Топтанып ұшқан торғайға,
Тұрымтай да бата алмас.
Тұрымтай да бата алмас.
Негізгі мағынасы Топ болып, бірге ұшқан торғайларға тұрымтай секілді жыртқыш құс та шабуыл жасай алмайды. Мақал…
Төбелеске бергісіз араша бар,
Ағайынға бергісіз жаңаша бар.
Ағайынға бергісіз жаңаша бар.
Негізгі мағынасы Төбелестің өзінен де асып түсетін араша болады: ара түсем деген кісі кейде таласушылардан да қатты…
Төлге төл қосылса - егіз,
Көлге көл қосылса - теңіз.
Көлге көл қосылса - теңіз.
Негізгі мағынасы Бір төлге екінші төл қосылса, егіз болады, бір көлге екінші көл қосылса, теңіз болады. Мақал бірігудің…
Төртеу түгел болса - алар,
Алтау ала болса - алдырар.
Алтау ала болса - алдырар.
Негізгі мағынасы Төртеу түгел, яғни бір ниетте, бір сапта болса, алады — мақсатына жетеді, олжаны да, жеңісті де қолға…