Бірлік туралы 411
Бірлік туралы мақал-мәтелдер халықты татулыққа, ынтымаққа шақырып, ортақ мақсатқа жұмылудың қадірін ұқтырады.
411
Мақал-мәтел
70K
Қаралым
170
Орташа
Сұрыптау:
Жолдасы көптің қолдасы көп.
**Негізгі мағынасы** Жолдасы көп адам жалғыз қалмайды, қай кезде де сүйенетін тірегі болады. Мақалдың тура мағынасы — қ...
Төбелеске бергісіз араша бар,
Ағайынға бергісіз жаңаша бар.
Ағайынға бергісіз жаңаша бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиын сәтте ара түсіп, дауды тоқтататын сабырлы, ақылды сөздің кейде күштен де үстем болат...
Бұлт қайда қонса,
Береке сонда қонар.
Береке сонда қонар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бұлт қай жерге тоқтап, жауын себелесе, сол жердің шөбі көгеріп, тірші...
Жалғыз иттің үргені білінбес,
Жалғыз адамның жүргені білінбес.
Жалғыз адамның жүргені білінбес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жалғыз адамның ісі көпке онша байқалмайтынын, оның күші де, дауысы да аз естілетінін білд...
Үштің айы - күштің айы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — үш санына қатысты ай емес, ал астарлы мағынасы — үш нәрсе, үш адамның,...
Ағайын алтау болса, адам тимейді,
Тура жүрсең, лебізің күймейді.
Тура жүрсең, лебізің күймейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екі үлкен ойды қатар айтады. Біріншісі — адамның артында сүйеніш болатын ағайын-туыс көп...
Біреуге біреу сүйеу.
**Негізгі мағынасы** «Біреуге біреу сүйеу» деген мақал адамдардың бір-біріне тірек, демеу болатынын білдіреді. Тура мағы...
Жалғыз жаңқа жанбайды,
Жалғыздың ісі оңбайды.
Жалғыздың ісі оңбайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жалғыз адамның үлкен істі тындыра алмайтынын білдіреді. Тура мағынада: бір ғана жаңқа от...
Биі көп елді дау аралайды,
Дауы көп елді жау аралайды.
Дауы көп елді жау аралайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ел ішіндегі береке мен тыныштықтың қадірін айтады. Тура мағынасында, көп биі бар елде әрк...
Біреуің бас, біреуің аяқ бол,
Біреуің құйрық, біреуің қанат бол.
Біреуің құйрық, біреуің қанат бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір істі атқарғанда әркім өз орнын біліп, өзіне тиісті қызметті дұрыс...
Басқарушы болмаса, ел қадірі кетеді.
Елінде айтыс болса, ер қадірі кетеді.
Елінде айтыс болса, ер қадірі кетеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елді де, ерді де қадірлейтін тәртіп пен әділ басшылықтың маңызын айтады. Тура мағынасында...
Анасы басқа аттан түс,
Атасы бір артқа мін.
Атасы бір артқа мін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал туыстық жақындығы бір емес, бірақ бір атаның ұрпағы, бір әулетке жататын адамдардың арасы...
Көптен бөлінген үй оңбас.
**Негізгі мағынасы** Көптен бөлініп, ел-жұрттан, ағайын-туыстан жырақ қалған үйдің берекесі кетеді деген сөз. Мұнда тура...
Тірліктің күші - бірлікте.
**Негізгі мағынасы** Тірліктің күші адамдардың ауызбірлігінде, татулығында екенін білдіреді. Бір-бірімен тату, мақсаттас...
Көпке қорлық жүрмейді.
**Негізгі мағынасы** «Көпке қорлық жүрмейді» деген мақалдың тура мағынасы — көпшілікке жасалған әділетсіздік ұзаққа барм...
Ең көп оқылған
Ағасы бардың жағасы бар,
Інісі бардың тынысы бар.
Інісі бардың тынысы бар.
**Негізгі мағынасы** Ағасы бар адам қорғансыз емес, сүйенер тірегі, ақыл сұрайтын үлкені болады. «Жағасы бар» деу — біре...
Іштен шыққан жау жаман.
**Негізгі мағынасы** «Іштен шыққан жау жаман» деген мақал ел ішінен, өз ортасынан шыққан қауіп сыртқы дұшпаннан да қате...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Бірлігі жоқ ел тозады,
Бірлігі күшті ел озады.
Бірлігі күшті ел озады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің тірегі — бірлік екенін айтады. Бірлігі жоқ жұрт іштен ыдырап, тіршілігі әлсіреп, бе...
"Сіз", "біз' деген жылы сөз, ағайынға жарасар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адаммен қарым-қатынаста ізетті, сыпайы сөйлеудің маңызын білдіреді. «Сіз», «біз» деген сө...
Бұл бөлімде бірлік туралы қазақтың мақал-мәтелдері топтастырылған. Олар ел ішіндегі татулық, ұйымшылдық, өзара сыйластық пен ортақ мүдде үшін жұмылудың маңызын қысқа да нұсқа жеткізеді.
Бірлікке үндейтін нақылдар қиындықты бірге еңсеру, дау-дамайды ақылмен шешу, ру-тайпа емес, тұтас жұрт болып әрекет ету сияқты құндылықтарды дәріптейді. Мұнда жиналған мақал-мәтелдер күнделікті өмірде де, тәрбие мен білімде де ынтымақтың берекеге бастайтынын еске салады.
Бірлікке үндейтін нақылдар қиындықты бірге еңсеру, дау-дамайды ақылмен шешу, ру-тайпа емес, тұтас жұрт болып әрекет ету сияқты құндылықтарды дәріптейді. Мұнда жиналған мақал-мәтелдер күнделікті өмірде де, тәрбие мен білімде де ынтымақтың берекеге бастайтынын еске салады.