Бақыт туралы 146
Бақыт туралы қазақ мақал-мәтелдері өмірдің мәнін, қуаныш пен қанағаттың құнын қысқа да нұсқа жеткізеді.
146
Мақал-мәтел
53.9K
Қаралым
369
Орташа
Ең көп оқылған
Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді.
Негізгі мағынасы «Дәуіт» — сия құятын ыдыс, сия сауыт. Ертеде дәуіт хат танитын, оқыған адамның үйінде ғана болған…
Таудай талап бергенше,
Бармақтай бақ бер.
Бармақтай бақ бер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға шама жетпейтін зор талап, үлкен арман бере салғаннан гөрі, соған сәйкес келетін…
Қырықтың бірі - Қыдыр,
Мыңның бірі — Уәли.
Мыңның бірі — Уәли.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам ішінен сирек кездесетін, өте қадірлі, ақылды не киелі жан табылады деген ойды…
Тамыры берген түйеден ,
Тәңір берген тоқты артық.
Тәңір берген тоқты артық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: біреуден сыйға не мұраға келген үлкен мал болғанмен, Алланың нәсіп еткен…
Ішкені алдында, ішпегені артында.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адамның ішіп-жейтін асы алда, қолжетімді жерде тұр, ал жемегені арт…
Сұрыптау:
Адам бақтың қонғанын білмейді
ұшқанын біледі.
ұшқанын біледі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға берілген бақ, ырыс, денсаулық, мүмкіндік сияқты жақсы нәрселер көбіне қолында…
Аз ас, көп ниет.
Негізгі мағынасы Аз ас, көп ниет — аз ғана дүниемен де қанағат етіп, жүректе пейіл мен тілектің мол болуы керек деген…
Азға - қанағат, көпке - шүкір.
Негізгі мағынасы Азға қанағат ету — барға разы болып, аз дүниеге де сабырмен қарау деген сөз. Көпке шүкір ету…
Азды көпке қосқанның арманы жоқ.
Негізгі мағынасы Азды көпке қосқанның арманы жоқ деген мақал азды — аз мүмкіндікті, шағын табысты, ал көпті — молшылық…
Азын ашпай жарлы өлер,
Көбін ашпай бай өлер.
Көбін ашпай бай өлер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: кедей адам қолындағы азын да жеп бітірмей, аштан өліп кетуі мүмкін; бай…
Сыйлық
Ең үздік 30 мақал — сыйлыққа
Telegram-ға жазылыңыз: 30 мақал мағынасы мен ойымен бірге PDF болып келеді
Ақ түйелі алтаудың арманы жоқ.
Негізгі мағынасы «Ақ түйелі алтаудың арманы жоқ» деген мақалдың тура мағынасы — алты ақ түйесі бар адамның тұрмысы өте…
Ақ түйенің қарны жарылды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ақ түйенің қарны жарылғандай ерекше бір оқиғаның болғанын білдіреді…
Ақыл арымас, алтын шірімес.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ақылдың да, асылдың да шынайы құнын жоғалтпайтынын білдіреді. Ақыл адамға өмір бойы қызмет…
Ақыл - ауыс, ырыс - жұғыс.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ақыл мен ырыстың адамға жалғыз ғана өз еңбегімен емес, айналадағы орта арқылы да келетінін…
Ақылдан жақын дос бар ма?
Ашудан жаман қас бар ма?
Жиырма бестен артық жас бар ма?
Қымыздан дәмді ас бар ма?
Ашудан жаман қас бар ма?
Жиырма бестен артық жас бар ма?
Қымыздан дәмді ас бар ма?
Негізгі мағынасы Бұл мақалда сұрақ түрі арқылы өмірдегі ең қымбат төрт құндылық аталады: ақыл, сабыр, жастық шақ және…
Арман - адамға қанат.
Негізгі мағынасы Арман — адамның алға ұмтылуына күш беретін ішкі қуат. Мақалдың тура мағынасы бойынша, қанат құсқа…
Аспаннан киіз жауғанда,
Сорлыға ұлтарақ та тимейді.
Сорлыға ұлтарақ та тимейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — аспаннан киіздей қалың нәрсе жауса да, сорлы адамға одан бір ұлтарақ та…
Ас - тамағым, тыныш - құлағым.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның күнделікті мұқтажы қарапайым әрі қымбат екенін білдіреді. «Ас - тамағым» дегені…
Асы бар аяқ әдемі.
Негізгі мағынасы Асы бар аяқ әдемі деген мақалдың тура мағынасы — ішінде ас салынған ыдыс та, дастарқан да көркем…
Әр құжыраның өз шырағы бар.
Негізгі мағынасы Әр адамға, әр үйге, әр ортаға тән өз жолы, өз ырысы, өз тіршілігі болады деген ой айтылады. Тура…
Әр мехнатқа бір рахат.
Негізгі мағынасы Әрбір қиын еңбек, бейнет, маңдай тер ақырында өз жемісін береді деген ой айтылады. Мақал тура…
Әуедегі тырнадан жердегі торғай артық.
Негізгі мағынасы Әуедегі тырнадан жердегі торғай артық деген мақалдың тура мағынасы — аспанда ұшып жүрген тырнадан…
Бағы бар бардан құр қалмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бағы, несібесі, жолы бар адам барынан құр қалмайды, яғни қолындағы…
Бағың асқан шағыңда,
Құзғын салсаң, қаз алар.
Бағың тайған шағыңда,
Тұйғын салсаң, аз алар.
Құзғын салсаң, қаз алар.
Бағың тайған шағыңда,
Тұйғын салсаң, аз алар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам өміріндегі сәт пен мүмкіндікке байланысты айтылады. Бағың жанып, жолың ашылған кезде…
Базарға бар да, бағыңды сына.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды әрекетке шақырады: ойда ғана жүре бермей, іске кірісіп, өз мүмкіндігін сынап көру…
Бай болып көргеніміз жоқ,
Кедей болып өлгеніміз жоқ.
Кедей болып өлгеніміз жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қазақтың өмірінде байлық та, кедейлік те тұрақты өлшем емес, адам басынан…
Байлықтан артық достық бар,
Достықтан артық байлық жоқ.
Достықтан артық байлық жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — байлық пен достықты салыстыру. Астарлы мағынасы — дүние-мүлік қанша мол…
Байлықтың бір тоқтығы, бір жоқтығы бар.
Негізгі мағынасы Байлық тұрақты нәрсе емес, ол бірде молайып, бірде азайып отырады. Тура мағынасында мал-мүлік те, ақша…
Бақ кейде тауып қонады,
Кейде ауып қонады.
Тауып қонса, ескертеді,
Ауып қонса, есіртеді.
Кейде ауып қонады.
Тауып қонса, ескертеді,
Ауып қонса, есіртеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бақ пен ырыстың адамға әрқалай келетінін айтады. Кейде жақсы бақ өз еңбегіңмен, дұрыс…
Бақ келерінде,
Ер ентелей басып асығады.
Бақ кетерінде,
Ер маң-маң басып масығады.
Ер ентелей басып асығады.
Бақ кетерінде,
Ер маң-маң басып масығады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға бақ пен сәттілік өз уақытымен келетінін, ал кететін кезде де өз ырғағымен…
Бақ келсе аспа,
Сыр келсе саспа.
Сыр келсе саспа.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға бақ пен қиындықтың екеуіне де сабырмен қарауды үйретеді. «Бақ келсе аспа» дегені…
Бақ қонатын адамның ,
Ұлы епті , қызы көрікті болады.
Ұлы епті , қызы көрікті болады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бақ пен ырыс қонған адамның өмірі берекелі болатынын аңғартады. Тура мағынасында, ондай…
Бақ пен дәулет көшпелі.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: бақ та, дәулет те бір орында тұрақтамайды, көшіп-қонып, өзгеріп отырады…
Бақ таздың басына,
Пұшықтың мұрнына қонады.
Пұшықтың мұрнына қонады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай қарағанда кемшілікке ұқсайтын адамға да, кейде күткен бақ пен сәттілік бұйыратынын…
Бақының баяғы күйі жоқ.
Негізгі мағынасы Бақ — тұрақты, мәңгі бір қалыпта тұратын нәрсе емес. Адамның бағы, дәулеті, жағдайы, сәттілігі кейде…
Бақыт балақтан басқа қонады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, бақыт адамның киімінің балағына келіп қонбайды, яғни ол көзге…
Бақыт кілті - еңбекте.
Негізгі мағынасы Бақытқа жетудің жолы жалқаулықта емес, маңдай тер мен тынымсыз әрекетте жатыр. Бұл мақал тура…
Бақыт - қолдың кірі.
Негізгі мағынасы «Бақыт - қолдың кірі» деген мақал бақыттың тұрақты, мәңгі ұстап тұратын нәрсе еместігін білдіреді…
Бақыттының қасы өледі,
Бақытсыздың досы өледі.
Бақытсыздың досы өледі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай қарағанда «бақытты адамға жамандық та аз тиеді, ал бақытсыз адамға қасірет…
Бақыттының түйесі түлкі алар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жолы болғыш адам туралы. Тура мағынасы: бақытты адамның түйесі де түлкі ұстайды. Түйе – аңға…
Бақыттың көзі соқыр:
не тазға, не ақылы азға қонады.
не тазға, не ақылы азға қонады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы жоқ, ол астарлап айтылған сөз. Мұнда «бақыт» — адамның пешенесіне, жолына…
Балалық шағы - патша тағы.
Негізгі мағынасы «Балалық шағы - патша тағы» деген мақал балалық дәуреннің адам өміріндегі ең еркін, ең қызық, ең…
Балмен де болма, балсыз да болма.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өмірде шектен шықпау керек дегенді білдіреді. Тура мағынада балдың өзі тәтті, бірақ оны тым…
Барға - мәзір, жоққа - қанағат.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адамның қолында бар нәрсеге қуанып, жоқтығына күйінбей, сабыр сақтауы…
Барға - мәзір, жоққа - сабыр.
Негізгі мағынасы Бар нәрсеге қанағат етіп, қолдағыға шүкіршілік ету керек; ал жоқшылық не жетіспеушілік кездессе, сабыр…
Бұл бөлімде бақыт туралы қазақ мақал-мәтелдері топтастырылған. Олар адамның бақыты байлықта ғана емес, еңбек, ниет, денсаулық, отбасы, бірлік және шүкіршілік сияқты құндылықтарда екенін меңзейді.
Бақыт жайлы нақыл сөздер әр кезеңде ой салатын тәлім береді: өзгені құрметтеу, адалдықты сақтау, жақсы істің қайтарымы барын ұғыну. Осы мақал-мәтелдер арқылы қазақ дүниетанымындағы бақыттың өлшемі мен оған апарар жол айқындалады.
Бақыт жайлы нақыл сөздер әр кезеңде ой салатын тәлім береді: өзгені құрметтеу, адалдықты сақтау, жақсы істің қайтарымы барын ұғыну. Осы мақал-мәтелдер арқылы қазақ дүниетанымындағы бақыттың өлшемі мен оған апарар жол айқындалады.