Адам бақтың қонғанын білмейді
ұшқанын біледі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамға берілген бақ, ырыс, денсаулық, мүмкіндік сияқты жақсы нәрселер көбіне қолында тұрғанда онша бағаланбайтынын білдіреді. Адам бақ қонған кезде оның қадірін сезбей, үйреншікті нәрсе деп қабылдайды. Ал сол бақ кетіп, дәулет, денсаулық, сый-құрмет немесе тыныштық жоғалғанда ғана оның шын бағасын түсінеді. Яғни, бардың қадірін кезінде білу керек деген ой айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «бақтың қонуы» — адам өміріне сәттілік пен берекенің келуі. Ал «ұшуы» — сол жақсылықтың кетіп қалуы, жоғалуы. Бақты құсқа теңеу арқылы халық оның тұрақсыз, қолға тез ілінбей қалатын құбылыс екенін көрсетеді. Құс ұшып кетсе, қайта ұстау қиын; сол сияқты кеткен бақты қайтару да оңай емес.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өте орынды. Мысалы, адам жұмысы бар кезде оның тұрақтылығын, табысын бағаламай, немқұрайды жүре береді. Ал жұмысынан айырылған соң ғана еңбектің, мүмкіндіктің қадірін түсінеді. Сондықтан бұл нақыл әр нәрсенің уақытында бағасын біліп, барға шүкір етуге үйретеді.
ushqanyn biledi.