Бақыт балақтан басқа қонады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, бақыт адамның киімінің балағына келіп қонбайды, яғни ол көзге көрінетін, ұстап алатын зат емес. Астарлы мағынасы — бақыт адамның өзіне өз бетімен, күтпеген жерден келуі мүмкін, бірақ ол көбіне кісінің ниетіне, еңбегіне, мінезіне, сабырына байланысты. Қазақ түсінігінде бақ пен ырыс біреуге оңайлықпен ғана емес, лайық адамға қонады деген ой бар.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «балақ» — адамның сыртқы киімінің төменгі жағы, ал «қонады» сөзі құс қонғандай, бір сәтте келіп орнығуды білдіреді. Бақытты құсқа теңеу арқылы халық оның ұшып-қонып тұратын, тұрақсыз нәрсе екенін аңғартады. Яғни бақытты ұстап тұру үшін адам дайын, еңбекқор, ақылды әрі сабырлы болуы керек.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал әсіресе мансап, оқу, бизнес сияқты салада жиі айтылады. Біреу ұзақ еңбектеніп жүріп, күтпеген жерден жақсы мүмкіндікке ие болса, соны «бақыт балақтан басқа қонады» деп сипаттауға болады. Мысалы, көп ізденген студент грант ұтып алса, оны кездейсоқ сәт сияқты көргенмен, оның артында еңбек пен табандылық жатады.