Бақыт туралы 146
Бақыт туралы қазақ мақал-мәтелдері өмірдің мәнін, қуаныш пен қанағаттың құнын қысқа да нұсқа жеткізеді.
Күнде бір мақал
«Бақыт туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
146
Мақал-мәтел
52.8K
Қаралым
361
Орташа
Сұрыптау:
Барға - мәзір, жоққа - қанағат.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адамның қолында бар нәрсеге қуанып, жоқтығына күйінбей, сабыр сақтауы…
Бақыт кілті - еңбекте.
Негізгі мағынасы Бақытқа жетудің жолы жалқаулықта емес, маңдай тер мен тынымсыз әрекетте жатыр. Бұл мақал тура…
Азға - қанағат, көпке - шүкір.
Негізгі мағынасы Азға қанағат ету — барға разы болып, аз дүниеге де сабырмен қарау деген сөз. Көпке шүкір ету…
Еңбек пен бақыт егіз.
Негізгі мағынасы «Еңбек пен бақыт егіз» деген мақал адамның бақыты өздігінен келмейтінін, оған еңбек арқылы жететінін…
Жеген - тоқ, ішкен - мәз.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — тамақ ішіп, қарны тойған, шөлі қанған адам өзін жақсы сезінеді. Астарлы…
Қанағат қарын тойғызар,
Қанағатсыз жалғыз атын сойғызар.
Қанағатсыз жалғыз атын сойғызар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қанағаттың адамды аман сақтап, берекеге жеткізетінін айтады. Қанағатты адам барға шүкір…
Бақ қонатын адамның ,
Ұлы епті , қызы көрікті болады.
Ұлы епті , қызы көрікті болады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бақ пен ырыс қонған адамның өмірі берекелі болатынын аңғартады. Тура мағынасында, ондай…
Құр табаққа бата жүрмейді.
Негізгі мағынасы «Құр табаққа бата жүрмейді» деген мақалдың тура мағынасы — дастарқанда ас болмаса, бата да берілмейді…
Байлықтан артық достық бар,
Достықтан артық байлық жоқ.
Достықтан артық байлық жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — байлық пен достықты салыстыру. Астарлы мағынасы — дүние-мүлік қанша мол…
Бұлт қайда қонса,
Береке сонда қонар.
Береке сонда қонар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бұлт қай жерге тоқтап, жауын себелесе, сол жердің шөбі көгеріп…
Адам бақтың қонғанын білмейді
ұшқанын біледі.
ұшқанын біледі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға берілген бақ, ырыс, денсаулық, мүмкіндік сияқты жақсы нәрселер көбіне қолында…
Көңіл кең болса,
үйдің тарлығы білінбес.
үйдің тарлығы білінбес.
Негізгі мағынасы Көңілі кең, пейілі ақ адам бар жерде үйдің тарлығы да, тұрмыстың қиындығы да онша сезілмейді. Яғни бұл…
Құсы жоққа тұрымтай сұңқармен тең,
Аты жоққа қотыр тай тұлпармен тең.
Аты жоққа қотыр тай тұлпармен тең.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: құсы жоқ адамға тұрымтайдың өзі сұңқардай көрінеді, аты жоқ адамға қотыр…
Дүние кейде орта, кейде толы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өмірдің құбылмалы екенін білдіреді. Бір кезде адамның жағдайы орташа болып, тіршілігі…
Балалық шағы - патша тағы.
Негізгі мағынасы «Балалық шағы - патша тағы» деген мақал балалық дәуреннің адам өміріндегі ең еркін, ең қызық, ең…
Асы бар аяқ әдемі.
Негізгі мағынасы Асы бар аяқ әдемі деген мақалдың тура мағынасы — ішінде ас салынған ыдыс та, дастарқан да көркем…
Тәуекелдің нары күшті.
Негізгі мағынасы «Тәуекелдің нары күшті» деген мақал адам батыл қадам жасап, тәуекелге бел байласа, істің де, жігердің…
Ақылдан жақын дос бар ма?
Ашудан жаман қас бар ма?
Жиырма бестен артық жас бар ма?
Қымыздан дәмді ас бар ма?
Ашудан жаман қас бар ма?
Жиырма бестен артық жас бар ма?
Қымыздан дәмді ас бар ма?
Негізгі мағынасы Бұл мақалда сұрақ түрі арқылы өмірдегі ең қымбат төрт құндылық аталады: ақыл, сабыр, жастық шақ және…
Көңіл жақсы болмағы,
Өмірдің жақсы болғаны.
Өмірдің жақсы болғаны.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ішкі көңіл күйі өмірді қабылдауына тікелей әсер ететінін айтады. Тура мағынасында…
Білім ауысады, ырыс жүғысады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал білімнің бір адамда ғана қалып қоймай, басқаларға да беріліп, тарайтынын білдіреді. Адам…
Шындық - сегіз, бақыт - егіз.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасында санмен айтылғандай көрінгенімен, астарында өмірде шындық пен бақыттың…
Қолдағының құны жоқ.
Негізгі мағынасы «Қолдағының құны жоқ» деген мақал адамның қолында бар нәрсенің қадірі көбіне сезілмей, ол жоғалғанда…
Бармақтай бақ
қара суды теріс ағызған ақылдан артық.
қара суды теріс ағызған ақылдан артық.
Негізгі мағынасы Бұл мақал аз ғана бақ пен шағын ырыстың өзі орынсыз, теріс істелген үлкен ақылдан қымбат екенін…
Үміттінің өз дәулеті өзінде.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды үміттендіретін, жігерлендіретін ойды білдіреді: үміті бар адамның ырысы мен дәулеті…
Бақ келсе аспа,
Сыр келсе саспа.
Сыр келсе саспа.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға бақ пен қиындықтың екеуіне де сабырмен қарауды үйретеді. «Бақ келсе аспа» дегені…
Дәулетіне сәулеті сай,
Сәулетіне дәулеті сай.
Сәулетіне дәулеті сай.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам мен елдің ішкі байлығы мен сыртқы көрінісі жарасса, өмірі де, тіршілігі де үйлесімді…
Сәттілікке - тәттілік.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — сәтті істің, жеңісті сәттің соңында адамның көңілі де, дәмі де тәтті…
Бақыттың көзі соқыр:
не тазға, не ақылы азға қонады.
не тазға, не ақылы азға қонады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы жоқ, ол астарлап айтылған сөз. Мұнда «бақыт» — адамның пешенесіне, жолына…
Есек мінген ат сұрамайды,
Балық жеген ет сұрамайды.
Балық жеген ет сұрамайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның қолында бар нәрсеге разы болып, өз жағдайын аңдап өмір сүруін меңзейді. Тура…
Қайғының уытын қуаныш алады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қайғы-қасіреттің салмағы уақыт өте немесе жақсы хабар, жылы сөз, көңіл серпілтер сәт арқылы…
Махаббат - өмір көркі.
Негізгі мағынасы Мақалдың тура мағынасы — махаббат адамның өмірін әсем етіп, көңілге жылу береді. Астарлы мағынасы…
Біздің алақанымызға да қарға тышар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам өзіне де бір күні игілік, несібе, күтпеген пайда тиетінін меңзейді. Тура мағынасында…
Ел алғысына бөленген,
Ен бақытқа кенелер.
Ен бақытқа кенелер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — елдің алғысын алған адам бақытқа кенеледі деген ой. Астарлы мағынасы…
Құдайдың өзі бермейді ,
Біреудікін біреуге ауыстырып береді.
Біреудікін біреуге ауыстырып береді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың түпкі ойы — адам баласының ырыс-несібесі, бағы мен үлесі бірдей болмайтынын айту. Кейде…
Бәсеке, байлық кімде жоқ,
Бірде бар да, бірде жоқ.
Бірде бар да, бірде жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өмірде байлық та, мүмкіндік те, жарыс пен бәсеке де бір орында тұрмайтынын білдіреді. Бір…
Басына тұрымтайдың бақыт қонса,
Самұрық қызмет етер панасында.
Самұрық қызмет етер панасында.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: егер біреудің басына тұрымтайдай ғана бақыт қонса, тіпті самұрықтай алып…
Дүние жинап не етерсің,
Бір күн тастап кетерсің.
Бір күн тастап кетерсің.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға дүниеге тым құнығып, байлықты өмірдің түпкі мақсаты етпеуді ескертеді. Адам қанша…
Жақсы Ай мен Күндей,
Жақсылығы баршаға бірдей.
Жақсылығы баршаға бірдей.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жақсы адамның қадірін Ай мен Күнге теңеп көрсетеді. Тура мағынасында Ай мен Күн баршаға…
Ораздының отыз қонағы бір келеді.
Негізгі мағынасы Оразды, бағы бар, ырысы мол адамның қонағы да көп күттірмей, өзінен-өзі келе береді деген ой айтылады…
Бақыт - қолдың кірі.
Негізгі мағынасы «Бақыт - қолдың кірі» деген мақал бақыттың тұрақты, мәңгі ұстап тұратын нәрсе еместігін білдіреді…
Ең көп оқылған
Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді.
Негізгі мағынасы Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді деген мақал үйге кірген кішкентай да, зиянсыз жәндікті жақсылықтың…
Таудай талап бергенше,
Бармақтай бақ бер.
Бармақтай бақ бер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға шама жетпейтін зор талап, үлкен арман бере салғаннан гөрі, соған сәйкес келетін…
Қырықтың бірі - Қыдыр,
Мыңның бірі — Уәли.
Мыңның бірі — Уәли.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам ішінен сирек кездесетін, өте қадірлі, ақылды не киелі жан табылады деген ойды…
Тамыры берген түйеден ,
Тәңір берген тоқты артық.
Тәңір берген тоқты артық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: біреуден сыйға не мұраға келген үлкен мал болғанмен, Алланың нәсіп еткен…
Ішкені алдында, ішпегені артында.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адамның ішіп-жейтін асы алда, қолжетімді жерде тұр, ал жемегені арт…
Бұл бөлімде бақыт туралы қазақ мақал-мәтелдері топтастырылған. Олар адамның бақыты байлықта ғана емес, еңбек, ниет, денсаулық, отбасы, бірлік және шүкіршілік сияқты құндылықтарда екенін меңзейді.
Бақыт жайлы нақыл сөздер әр кезеңде ой салатын тәлім береді: өзгені құрметтеу, адалдықты сақтау, жақсы істің қайтарымы барын ұғыну. Осы мақал-мәтелдер арқылы қазақ дүниетанымындағы бақыттың өлшемі мен оған апарар жол айқындалады.
Бақыт жайлы нақыл сөздер әр кезеңде ой салатын тәлім береді: өзгені құрметтеу, адалдықты сақтау, жақсы істің қайтарымы барын ұғыну. Осы мақал-мәтелдер арқылы қазақ дүниетанымындағы бақыттың өлшемі мен оған апарар жол айқындалады.