Аз ас, көп ниет.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Аз ас, көп ниет — аз ғана дүниемен де қанағат етіп, жүректе пейіл мен тілектің мол болуы керек деген ойды білдіреді. Мұнда тура мағынасы бойынша, дастарқандағы ас аз болса да, ниет кең, көңіл таза болуы керектігі айтылады. Астарлы мағынасы — адамның байлығы ас-тағаммен өлшенбейді, оның адамгершілігі, ықыласы, шүкіршілігі мен жомарт ниетімен бағаланады. Қазақ танымында аздыққа налу емес, барға разы болу, жоқты сылтау етпеу құпталады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы ас — тек тамақ емес, жалпы несібе, ырыс, тіршілік қамы. Ал ниет — адамның ішкі пиғылы, ықыласы, жүрек тазалығы. «Аз ас» материалдық кемдікті, шектеулі мүмкіндікті көрсетсе, «көп ниет» рухани молдықты білдіреді. Яғни, сыртқы жағдай аз болса да, адам ішкі кеңдігімен, ниетінің ақтығымен биік тұра алады деген ұғым бар.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды тұрмысы қарапайым, мүмкіндігі шектеулі адамдарға демеу ретінде қолдануға болады. Мысалы, студенттің қалтасында көп ақша болмаса да, ол достарын шынайы ықыласпен шайға шақырып, қолындағы барымен бөліссе, «аз ас, көп ниет» деген осы. Мұндайда бастысы — дастарқанның молдығы емес, көңілдің тазалығы мен сый-құрмет.