Бақыт туралы 146
Бақыт туралы қазақ мақал-мәтелдері өмірдің мәнін, қуаныш пен қанағаттың құнын қысқа да нұсқа жеткізеді.
Күнде бір мақал
«Бақыт туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
146
Мақал-мәтел
52.8K
Қаралым
361
Орташа
Сұрыптау:
Құдай бергенге құлай береді.
Негізгі мағынасы Құдай бергенге құлай береді деген мақал адамның бақ-несібесі өзінен-өзі келе беретінін, кейде еңбегі…
Көптен үміт еткен аздан құр қалады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: көп нәрсеге үміт артып, соның бәрін күткен адам кейде қолындағы аз…
Той - тоқшылық нышаны.
Негізгі мағынасы «Той - тоқшылық нышаны» деген мақал ел ішінде береке-бірлік бар кезде, халықтың тұрмысы түзеліп…
Көңілі көкте.
Негізгі мағынасы «Көңілі көкте» деген тіркес адамның ойы асқақ, арманы биік, талабы үлкен екенін білдіреді. Тура…
Құдай бергенін алса да ,берерін алмасын.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның несібесі мен ырысы Құдайдың жазуымен келеді деген сенімді білдіреді. Тура…
Көп жасап күміс болғанша,
Аз жасап алтын бол.
Аз жасап алтын бол.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам өмірінің ұзақтығын емес, сапасын жоғары қояды. Тура мағынасында көп өмір сүріп…
Аспаннан киіз жауғанда,
Сорлыға ұлтарақ та тимейді.
Сорлыға ұлтарақ та тимейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — аспаннан киіздей қалың нәрсе жауса да, сорлы адамға одан бір ұлтарақ та…
Құдай малыңды алса да ,пейіліңді алмасын.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ең үлкен байлығы мал-мүлік емес, кең пейіл, таза ниет екенін айтады. Тура мағынасы…
Бұйырған малға тісің тисін.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адамға тағдырдан, несібеден келген малдың берекесі болсын, соны…
Жетерін білсең, жей тұр,
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қолыңдағыны, жететін нәрсені қазір пайдалана бер деген ойға саяды…
Өзі қара болса да,
Бақ, дәулеті сай болса,
Жер жарады қаңқылы.
Бақ, дәулеті сай болса,
Жер жарады қаңқылы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның сыртқы келбетіне емес, ішкі жағдайы мен ырыс-несібесіне қарай бағаланатынын…
Бақыттының қасы өледі,
Бақытсыздың досы өледі.
Бақытсыздың досы өледі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай қарағанда «бақытты адамға жамандық та аз тиеді, ал бақытсыз адамға қасірет…
Екі бас, екі басқа малта да ас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: әр адамға өз несібесі, өз ырысы бар, біреудің үлесі екіншісіне дәл келе…
Бақ таздың басына,
Пұшықтың мұрнына қонады.
Пұшықтың мұрнына қонады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай қарағанда кемшілікке ұқсайтын адамға да, кейде күткен бақ пен сәттілік бұйыратынын…
Барды балама,
Жоқты санама.
Жоқты санама.
Негізгі мағынасы Бұл мақал барға қанағат етуді, жоқты қазбаламай, қолдағыны бағалай білуді үйретеді. Тура мағынасында…
Қолыңда жарық болса,
Қараңғылық қашады;
Даналық көзіңді ашса,
Бақытсыздық қашады.
Қараңғылық қашады;
Даналық көзіңді ашса,
Бақытсыздық қашады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қолда жарық болса, түннің қараңғысы сейіледі. Астарлы мағынасы — адамның…
Тоқ адам тойшыл,
Аш адам арманшыл.
Аш адам арманшыл.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: тоқ адамның ойы той-думанға, қызыққа ауып тұрады, ал аш адамның ойы ең…
Бақ келерінде,
Ер ентелей басып асығады.
Бақ кетерінде,
Ер маң-маң басып масығады.
Ер ентелей басып асығады.
Бақ кетерінде,
Ер маң-маң басып масығады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға бақ пен сәттілік өз уақытымен келетінін, ал кететін кезде де өз ырғағымен…
Бақ пен дәулет көшпелі.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: бақ та, дәулет те бір орында тұрақтамайды, көшіп-қонып, өзгеріп отырады…
Көктен сұрағанын жерден берді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал біреудің тілегі, арманы немесе сұраған нәрсесі күткенінен де тез, оңай орындалғанын…
Батыр - ортақ, бақ - жалқы.
Негізгі мағынасы «Батыр - ортақ, бақ - жалқы» деген мақалдың тура мағынасы: батырдың ерлігі мен даңқы бір адамға ғана…
Бағың асқан шағыңда,
Құзғын салсаң, қаз алар.
Бағың тайған шағыңда,
Тұйғын салсаң, аз алар.
Құзғын салсаң, қаз алар.
Бағың тайған шағыңда,
Тұйғын салсаң, аз алар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам өміріндегі сәт пен мүмкіндікке байланысты айтылады. Бағың жанып, жолың ашылған кезде…
Шөлдеген адамға сағым - дария-су.
Негізгі мағынасы Шөл қысқан адамға алыстан көрінген сағым нағыз дариядай болып елестейді. Мақалдың тура мағынасы…
Барға - мәзір, жоққа - сабыр.
Негізгі мағынасы Бар нәрсеге қанағат етіп, қолдағыға шүкіршілік ету керек; ал жоқшылық не жетіспеушілік кездессе, сабыр…
Бақыт балақтан басқа қонады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, бақыт адамның киімінің балағына келіп қонбайды, яғни ол көзге…
Құс көк сеңгірге бір қонады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның өмірінде биік мұрат пен үлкен мақсатқа жету әрдайым бола бермейтінін білдіреді. Құс…
Дүниенің қадірін,
Бергенде білерсің.
Жанның қадірін,
Өлерде білерсің.
Бергенде білерсің.
Жанның қадірін,
Өлерде білерсің.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға бар нәрсенің, қолдағы игіліктің қадірі көбіне ол кетіп, қолдан шыққанда білінетінін…
Бағы бар бардан құр қалмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бағы, несібесі, жолы бар адам барынан құр қалмайды, яғни қолындағы…
Байлықтың бір тоқтығы, бір жоқтығы бар.
Негізгі мағынасы Байлық тұрақты нәрсе емес, ол бірде молайып, бірде азайып отырады. Тура мағынасында мал-мүлік те, ақша…
Жақсының жаны - жәннәт.
Негізгі мағынасы Жақсы адамның жаны таза, ниеті ақ, мінезі мейірімді болғандықтан, оның өмірі де айналасына жылу…
Ас - тамағым, тыныш - құлағым.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның күнделікті мұқтажы қарапайым әрі қымбат екенін білдіреді. «Ас - тамағым» дегені…
Науқастың беті бері қараса,
Шақыртпай тәуіптің өзі келеді.
Шақыртпай тәуіптің өзі келеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: науқас адам оңала бастаса, емшіге бармай-ақ, тәуіптің өзі де келуге…
Қорлы саба сарқылмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасында қорлы, яғни қамыспен не басқа бұйыммен жасалған саба сүт өнімін көп…
Бөз көйлектің де қуанышы үш күнге созылады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қарапайым, арзан матадан тігілген көйлек те адамға бір сәт қуаныш…
Үйге кірген құр шықпас,
Көрге кірген тірі шықпас.
Көрге кірген тірі шықпас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: үйге кірген адам қолын құр қайтармайды, яғни қонаққа дәм беріліп, сый…
Мехнат түбі - кейіс,
Рахат түбі - пейіш.
Рахат түбі - пейіш.
Негізгі мағынасы Бұл мақал еңбектің нәтижесі бірден қуаныш әкелмейтінін, кейде шаршататын, ауыртатын сәттері болатынын…
Қиялдың сахары кең.
Негізгі мағынасы «Қиялдың сахары кең» деген мақал адамның ойы мен елестету әлемі шексіз екенін білдіреді. Тура мағынада…
Азды көпке қосқанның арманы жоқ.
Негізгі мағынасы Азды көпке қосқанның арманы жоқ деген мақал азды — аз мүмкіндікті, шағын табысты, ал көпті — молшылық…
Көктем гүлмен көркем.
Негізгі мағынасы «Көктем гүлмен көркем» деген мақал көктем мезгілінің сәні мен қадірі гүл ашылғанда ерекше білінетінін…
Жесең - жеген асың,
Жемесең - жеңсік асың.
Жемесең - жеңсік асың.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның қолындағыны қадірлеуді үйретеді. Тура мағынасы: ас алдыңда тұрса, оны жесең — қарның…
Ең көп оқылған
Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді.
Негізгі мағынасы Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді деген мақал үйге кірген кішкентай да, зиянсыз жәндікті жақсылықтың…
Таудай талап бергенше,
Бармақтай бақ бер.
Бармақтай бақ бер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға шама жетпейтін зор талап, үлкен арман бере салғаннан гөрі, соған сәйкес келетін…
Қырықтың бірі - Қыдыр,
Мыңның бірі — Уәли.
Мыңның бірі — Уәли.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам ішінен сирек кездесетін, өте қадірлі, ақылды не киелі жан табылады деген ойды…
Тамыры берген түйеден ,
Тәңір берген тоқты артық.
Тәңір берген тоқты артық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: біреуден сыйға не мұраға келген үлкен мал болғанмен, Алланың нәсіп еткен…
Ішкені алдында, ішпегені артында.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адамның ішіп-жейтін асы алда, қолжетімді жерде тұр, ал жемегені арт…
Бұл бөлімде бақыт туралы қазақ мақал-мәтелдері топтастырылған. Олар адамның бақыты байлықта ғана емес, еңбек, ниет, денсаулық, отбасы, бірлік және шүкіршілік сияқты құндылықтарда екенін меңзейді.
Бақыт жайлы нақыл сөздер әр кезеңде ой салатын тәлім береді: өзгені құрметтеу, адалдықты сақтау, жақсы істің қайтарымы барын ұғыну. Осы мақал-мәтелдер арқылы қазақ дүниетанымындағы бақыттың өлшемі мен оған апарар жол айқындалады.
Бақыт жайлы нақыл сөздер әр кезеңде ой салатын тәлім береді: өзгені құрметтеу, адалдықты сақтау, жақсы істің қайтарымы барын ұғыну. Осы мақал-мәтелдер арқылы қазақ дүниетанымындағы бақыттың өлшемі мен оған апарар жол айқындалады.