«Бақыт кілті - еңбекте.» — мағынасы қандай?

Негізгі мағынасы

Бақытқа жететін жол еңбек арқылы ашылады. Мақал бақытты аспаннан кездейсоқ қонатын құс ретінде емес, адамның өз қолымен ашатын есік ретінде көрсетеді. Еңбек адамға табыс та, абырой да, ішкі қанағат та әкеледі; ештеңе істемей күткен бақыт ұзаққа бармайды. Бұл ой қазақ мақалдарындағы бақ пен еңбек туралы ескі айтыста еңбек жағын ұстайды: бір мақалдар маңдайға жазылған бағыңа қара десе, мұнда кілт адамның өз қолында.

Образдар мен теңеулер

Кілт — құлыпты ашатын зат, жабық есікке жол. Бақытты құлыпталған қазынаға, ал еңбекті кілтке ұқсату — мақалдың бүкіл бейнесі. Кілт кімнің қолында болса, қазына соныкі: демек, бақыттың иесі де еңбек ететін адам. Сызықшамен бөлінген екі бөлік анықтама сияқты естіледі, сондықтан мақал ұран, қабырғаға ілетін нақыл ретінде жиі қолданылады. Мұнда бақыт табиғаттан келетін сый емес, адам өзі ашатын мүмкіндік ретінде суреттеледі.

Қазіргі өмірде қолданылуы

Еңбекке шақыру, жалқауды ояту, жас адамға жол көрсету үшін айтылады; мектепте, ата-ана сөзінде, марапаттау кешінде жиі естіледі. Мысалы, емтиханға дайындалмай, «бағым болса өтемін» деген баласына әкесі: «Бақыт кілті еңбекте, бақ күтіп отырма», — дейді. Ауыр еңбек етсе де тағдыры оңбай жүрген адамға кінә тағу үшін айтылса, мақал жүрекке батады.

Қолданылу жағдаяттары

— Ауылда жазғы демалыста ағасына шабындықта көмектескен баланы атасы мақтап, мақалды айтты.
— Спорт секциясында жаттықтырушы жарыста жеңген жас боксшыларға таңғы жүгірістерді еске салып, мақалды айтты.
— Кішкене наубайхана ашқан әйел алғашқы жылдың қиындығын айтып беріп, қызына мақалды айтып, кәсіпті тастамауға кеңес берді.

Бұл мақалдың мағынасы жасанды интеллекттің көмегімен жасалды. Қажет болған жағдайда түзетулер енгізіңіз.
Күнде бір мақал
Осындай мақалдар мағынасымен бірге күн сайын таңғы 09:00-де
Telegram-ды ашу
Бақыт кілті - еңбекте. — қазақша мақал
Жүктеу
Латын жазуында
Baqyt kilti - eńbekte.