Төркінге сенгеннің төбесі тесік.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — төркінге, яғни қыздың туған жағына шамадан тыс арқа сүйеген адамның басына қиындық келуі мүмкін деген ишара. Астарлы мағынасы — өз күшіне сенбей, үнемі біреудің көмегіне үміт артқан кісі опық жеуі ықтимал. Қазақ ұғымында төркін — сүйеніш болғанымен, оған шектен тыс сеніп, өз тірлігін, өз жауапкершілігін ұмыту дұрыс емес. Мақал адамды тәуелсіз болуға, алдын ойлауға шақырады.
Образдар мен теңеулер
«Төркін» — жақын көмек, туыстық тірек бейнесі. «Төбесі тесік» деген ауыр, мысқылға толы образ адамның жағдайы мүшкіл, қорғансыз күйге түскенін білдіреді. Мұнда басына жауын-шашын өтетін үй сияқты, тірексіз қалған адамның хәлі суреттеледі. Яғни бұл теңеу жалқаулық пен орынсыз сенімнің салдарын әжуа арқылы көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал өз бетімен шешім қабылдамай, ата-анасына, ағайынға немесе танысқа ғана сүйеніп жүрген адамға қатысты айтылады. Мысалы, біреу жұмыс іздемей, «нағашым орналастырар» деп ұзақ жүрсе, кейін қиналып қалуы мүмкін. Сол кезде осы мақал ескерту ретінде қолданылады.