Қызың - далаң,
Ұлың - панаң.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал қыз бала мен ұл баланың отбасындағы орнын салыстырып айтқан. Тура мағынасында, қыз — өсіп, өз үйінен ұзап кететін, ал ұл — ата-ананың қасында қалып, шаңыраққа қорған болатын перзент. Астарлы мағынасы — әр баланың тәрбиесі, мінезі мен болашақтағы рөлі әртүрлі болады; сондықтан ата-ана қызды да, ұлды да қадірлеп өсіруі керек.
Образдар мен теңеулер
«Далаң» сөзі қыздың жат жұртқа ұзатылып, төркін үйден алыстайтынын меңзейді. Ал «панаң» сөзі ұлдың ата-анаға сүйеніш, қорған, шаңырақтың иесі болатынын білдіреді. Мұнда дала — алыстық пен еркіндік символы, пана — қорғаныш пен тұрақтылықтың белгісі.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал баланың жынысына қарап емес, оның тәрбиесіне, адамгершілігіне мән беру қажет екенін де еске салады. Мысалы, бір отбасы қызын да, ұлын да білімге, сыйластыққа, жауапкершілікке баулып өсірсе, екеуі де ертең ата-анаға сүйеніш бола алады. Сондықтан мақалдың тәрбиелік мәні бүгін де өзекті.
Ulyń - panań.