Адам туралы — 87-бет 4641
Сұрыптау:
Ордалы құлан ақсағын білдірмес.
Негізгі мағынасы Ордалы құлан — көп, ұйымшыл, қуатты үйір деген ұғым. Мақалдың тура мағынасы: құлан үйірімен жүрсе…
Орман аралаған үйші болады,
Ел аралаған сыншы болады.
Ел аралаған сыншы болады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: орманды көп аралаған адам үй салуға керек ағаштың түрін, сапасын…
Орман бөрісіз болмас.
Негізгі мағынасы Орманның ішінде қасқырдың болуы табиғи құбылыс сияқты, бұл мақал да әр ортада оған сай мінезі қатал…
Орман - жер сәулеті.
Негізгі мағынасы Орман — жердің көркі, сәні, ажары деген ойды білдіреді. Тура мағынасында орман жер бетін жасыл желекке…
Орта жаста әйелің өлмесін,
Орта жолда атың өлмесін,
Орта жолда атың өлмесін,
Негізгі мағынасы Бұл мақал екі үлкен тіректің қадірін ескертеді: үй ішіндегі жан серігің де, жолдағы сенімді көлігің де…
Күнде бір мақал
«Адам туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Орташа болсаң, ақыңды ешкім жемес.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ісі де, сөзі де, мінезі де шектен шықпай, орта жолды ұстауы керегін аңғартады…
Орынды мысқыл оқтан да өткір.
Негізгі мағынасы Дәл орнында, дұрыс уақытта айтылған мысқыл оқтан да өткір тиеді: ол адамның кемшілігін бір ауыз сөзбен…
Орынды сөз - өрең,
Орынсыз сөз - керең.
Орынсыз сөз - керең.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сөздің орнын, мөлшерін және мезгілін дұрыс таңдаудың маңызын айтады. Орынды айтылған сөз…
Орынсыз жылаған жас - шығын,
Арамға берген ас - шығын.
Арамға берген ас - шығын.
Негізгі мағынасы Себепсіз, орынсыз төгілген көз жас — шығын, арам, яғни опасыз, ниеті бұзық адамға берілген ас та…
Орынсыз мақтау орға жығады.
Негізгі мағынасы Орынсыз, яғни дәлелсіз не шектен тыс айтылған мақтау адамның ақылын бұлдыратып, өзіне-өзі сеніп…
Осал ағаш бұтағын көтере алмас,
Осал адам атағын көтере алмас.
Осал адам атағын көтере алмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға берілген атақ, абырой, жауапкершілік ауыр жүк екенін білдіреді. Тура мағынасында…
Оспадардың ойыны бұзық.
Негізгі мағынасы Өрескел, дөрекі мінезді адамның ойыны да дөрекі болады: ол қалжыңдаса біреуді қорлайды, ойнаса біреуді…
Оспадар орға жығар.
Негізгі мағынасы Оспадарлық — әдепсіздік, дөрекілік, орынсыз қылық. Бұл мақал адам сыпайылықтан айырылса, өзіне де…
От алып, ораққа түскен.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бір іске асығып, ойланбай кіріскен адамның өзіне зиян келтіруін білдіреді. Тура мағынасында…
От ауызды, орақ тілді.
Негізгі мағынасы Аузынан от шашқан, тілі орақтай өткір адам туралы айтылатын тұрақты сипаттама. Ондай адамның сөзі отша…
От жақпаған үй қорамен тең,
Адам кірмеген үй моламен тең.
Адам кірмеген үй моламен тең.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: үйде от жағылмаса, ол қараңғы, суық, жансыз қора сияқты көрінеді; ал адам…
От жақпа - пісерсің,
Ор қазба - түсерсің.
Ор қазба - түсерсің.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның өзгені зияндап, біреуге қулық жасамауын ескертеді. Тура мағынада от жақсаң, өзің…
От ішінде мақтаны сақтайды.
Негізгі мағынасы От ішінде мақтаны жандырмай сақтайды — бұл мүмкін емес істі істей алатын адам туралы. Мақта отқа тисе…
Отқа барған қатынның
Отыз ауыз сөзі бар.
Отыз ауыз сөзі бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әйел адамның бір іске кіріскенде сөзді көп айтып, ойын тез-тез жеткізетін, кейде қажеттен…
Отқа салып ерітсең де,
Алтын, сірә, жез болмас.
Аяққа шұлғау қылсаң да,
Асыл жібек бөз болмас.
Алтын, сірә, жез болмас.
Аяққа шұлғау қылсаң да,
Асыл жібек бөз болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның, заттың не қасиеттің шынайы болмысы сыртқы әсермен өзгермейтінін білдіреді. Алтынды…
Отпен кіріп, күлмен шығады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бір іске шамадан тыс араласқан, оттай лаулап кірісіп, ақыры сол істен зиян шегіп…
Оттай орақшы, жаудай қарақшы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал еңбек адамының бейнесін өте өткір салыстыру арқылы береді. «Оттай орақшы» дегені — ширақ…
Оттан алып, суға салады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның бір қиындықтан құтылып, енді бір қатерге тап болуын білдіреді. Тура мағынасында бір…
От түтінсіз болмас, жігіт мінсіз болмас.
Негізгі мағынасы От жанған жерде міндетті түрде түтін болады, түтінсіз от болмайды. Сол сияқты жігіт те мүлде мінсіз…
Отты жастығың өтпей отау тік.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жас кезде қимылдап, тірлік бастап қал деген ойды білдіреді. Тура мағынасында — адам…
Оттың шаласы, сөздің аласы жаман.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сөздің де, оттың да екі жүзді, зиянды жағы болатынын ескертеді. Тура мағынасында, оттың шала…
Отты түрте берсең, өшеді,
Көршіні түрте берсең, көшеді.
Көршіні түрте берсең, көшеді.
Негізгі мағынасы Отты қайта-қайта түрте берсең, ол өшіп қалады; көршіні түрте берсең, яғни тиісіп, мазалап, ренжіте…
Оты жоқ жер жетім,
Басшысы жоқ ел жетім,
Елінен ауған ер жетім,
Тыңдаусыз сөз жетім,
Жоқтаусыз қыз жетім.
Басшысы жоқ ел жетім,
Елінен ауған ер жетім,
Тыңдаусыз сөз жетім,
Жоқтаусыз қыз жетім.
Негізгі мағынасы Мақал тірегінен айырылған бес нәрсені «жетім» деп атайды. Оты, яғни шөбі жоқ жерге мал да, ел де…
Отызда ой толады,
Қырықта қырға шығады.
Қырықта қырға шығады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам өміріндегі ақыл мен тәжірибенің жасқа қарай толысып, кемелденетінін білдіреді. «Отызда…
Отыз тістен шыққан сөз
Отыз рулы елге тарайды.
Отыз рулы елге тарайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ауыздан шыққан сөз бір адамның шеңберінде қалмай, көпшілікке тез жетеді…
Отыз тістің қадірін қартайғанда білерсің.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның денсаулығы мен жастық шақтағы игіліктің бағасын көбіне уақыт өткенде түсінетінін…
Отыз ұлың болғанша,
Осырақ шалың болсын.
Осырақ шалың болсын.
Негізгі мағынасы Әйелдің аузынан айтылғандай мақал: отыз ұлың болғанша, кәрі, тіпті осырақ болса да, қасыңда өз шалың…
Отызында орда бұзбаған,
Қырқында қамал бұзбас.
Қырқында қамал бұзбас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ең өнімді, қайратты шағы — жастық пен кемелдік кезеңін меңзейді. Отыз жасқа келгенде…
Отының болмаса, көршіден сұра,
Өзің білмесең, кісіден сұра.
Өзің білмесең, кісіден сұра.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға қажет нәрсені таба алмасаң, жақыныңнан немесе білген кісіден сұрауға болатынын…
Отыр көтенім он ай.
Негізгі мағынасы «Отыр көтенім он ай» деген мақал адамның бір істі асықпай, сабырмен күтіп, өз уақыты келгенде ғана…
Отырса опақ, тұрса сопақ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырт көзге қораш, кібіртіктеп, икемсіз көрінетін адамды сипаттайды. «Отырса опақ, тұрса…
Отырса от басында,
Көшсе көш басында.
Көшсе көш басында.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды елге сыйлы, сөзі өтімді, ісі алдыңғы қатарлы, қай ортада да беделі бар тұлға ретінде…
Өгізді қойшы - өлген қойшы,
Жеп болғанда көрген қойшы.
Жеп болғанда көрген қойшы.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — біреудің малын бағып жүрген қойшының салғырттығы салдарынан өгіз де, қой…
Өгіздің құйрығы болғанша,
Бұзаудың құлағы бол.
Бұзаудың құлағы бол.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — өгіз сияқты ірі, күшті жануардың құйрығы болғаннан гөрі, бұзау сияқты…
Өгізді оқалақ аздырар,
Естіні ой аздырар.
Естіні ой аздырар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды да, малды да құртып жіберетін нәрсе – орынсыз көптік, шамадан тыс салмақ екенін…