Отының болмаса, көршіден сұра,
Өзің білмесең, кісіден сұра.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамға қажет нәрсені таба алмасаң, жақыныңнан немесе білген кісіден сұрауға болатынын айтады. Тура мағынасында отын жетпесе, көршіден көмек сұрау; ал астарлы мағынасында өмірде білмегеніңді жасырмай, үйренуге талпыну керек деген ой жатыр. Ұялып үндемей қалу емес, сұрау арқылы мәселе шешіледі, білім толығады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «отын» — тек жылу беретін нәрсе емес, тұрмыстағы кез келген мұқтаждықтың белгісі. «Көрші» — көмектесетін жақын орта, адамға сүйеу болатын жан. Ал «өзiң білмесең, кісіден сұра» дегені — ақыл мен білімнің ортақ қазына екенін көрсетеді. Бұл жерде сұрау әлсіздік емес, керісінше, ізденіс пен кішіпейілдіктің белгісі.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды оқу, жұмыс, тұрмыс мәселесінде жиі қолдануға болады. Мысалы, жаңа бағдарлама орната алмай отырсаң, бірден қиналып қалмай, білетін әріптесіңнен немесе достан сұрайсың. Сонда уақыт үнемделеді, қате азаяды, адам да тез үйренеді. Мақалдың түпкі ойы — сұраудан қысылма, көмек пен білім адамды өсіреді.
Óziń bilmeseń, kisiden sura.