Орта жаста әйелің өлмесін,
Орта жолда атың өлмесін,
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал екі үлкен тіректің қадірін ескертеді: үй ішіндегі жан серігің де, жолдағы сенімді көлігің де орта тұста жоғалмасын деген тілек айтылады. Тура мағынасында, адам өмірінің ең жауапты, ең ауыр кезеңінде әйелінен айырылмауы керек, ал жолаушы үшін жол үстінде аты өлмеуі қажет. Астарлы мағынасы — тіршіліктің ортасында адамды сүйеп тұратын сүйікті жары, сенімді серігі, тірек болар дүниесі аман болса, ісі де, көңілі де берік болады деген ой.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы әйел — тек жар ғана емес, үйдің берекесі, қамқорлық пен тұрақтылықтың символы. Ал ат — қазақ ұғымында жолдас, күш, сенім, өмірлік тірек. Орта жас, орта жол деген тіркестер өмірдің ең шешуші, ең сындарлы тұсын білдіреді. Яғни адам дәл сол кезеңде сүйенішінен айырылса, қиындықты еңсеруі ауырлайды.
Қазіргі өмірде
Бүгінгі күні бұл мақал адамға маңызды нәрселердің қадірін білуге шақырады. Мысалы, отбасыдағы жұбайыңмен татулықты сақтап, денсаулығыңа, жұмысыңдағы сенімді серігіңе немқұрайды қарамау керек. Өйткені өмірдің бел ортасында қолдау мен тұрақтылық өте қажет. Сондықтан мақалдың мәні — тіршіліктің тірегін сақтай білу.
Orta jolda atyń ólmesin,