Адам туралы — 85-бет 4641
Сұрыптау:
Неғұрлым арлы болсаң,
Соғұрлым сопы боларсың.
Соғұрлым сопы боларсың.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ар-намысы неғұрлым биік болса, соғұрлым оның мінезі де таза, сөзі де салмақты, ісі…
Не, еріншек өледі,
Не, көңілшек өледі.
Не, көңілшек өледі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды екі түрлі әлсіздіктен сақтандырады: еріншектік пен орынсыз көңілшектік. Тура…
Не жоқ болса, сол қат.
Негізгі мағынасы «Не жоқ болса, сол қат» деген мақал адамда бір нәрсе жетіспесе, соған деген мұқтаждық қатты…
Нілдей бұзылады.
Негізгі мағынасы «Нілдей бұзылады» деген мақал бір нәрсенің, әсіресе мінездің, ниеттің, тәртіптің не жақсы ахуалдың тез…
Нұр - Ай сұлулығы,
Су - сай сұлулығы.
Су - сай сұлулығы.
Негізгі мағынасы Бұл мақалда әр нәрсенің өзіне тән көркі, өзіне лайық сәні болатыны айтылған. Нұр айды ажарландырып, ай…
Күнде бір мақал
«Адам туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Нысап пен ұят - әділдіктен.
Негізгі мағынасы «Нысап пен ұят - әділдіктен» деген мақал адам бойындағы таразы болар қасиеттерді жоғары қояды. Нысап…
Нысап сайын береке.
Негізгі мағынасы Нысапқа қарай береке беріледі: адамда ар-ұят, қанағат, әділдік қаншалық болса, ырыс та соншалық…
Ождан - екі өмірдің азығы.
Негізгі мағынасы Ождан — адамның ішкі ар-ұяты, дұрыс пен бұрысты айыратын рухани таразысы. Бұл мақал тура мағынасында…
Озбыр олжа үшін өледі,
Күншіл күндеумен өледі.
Күншіл күндеумен өледі.
Негізгі мағынасы Озбыр адам біреудің дүниесіне, үлесіне не еңбегіне қол сұғып, тек олжаға ұмтылса, түбі опық жейді…
Ойға қонған ой өлмейді.
Негізгі мағынасы Ойға қонған ой өлмейді дегеніміз — адам санасына орныққан, жүрек пен ақылға сіңген жақсы пікір, ұтқыр…
Ойдағы таз аз ба еді,
Қырдағы тазды мұнда әкеп?
Қырдағы тазды мұнда әкеп?
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ойдағы таз аз сияқты еді, соның үстіне қырдағы тазды да осында әкелгендей…
Ойда түп жоқ, ашта күш жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ойы шексіз, ал аш адамның хәлі әлсіз болатынын білдіреді. Тура мағынасында, ойдың…
Ой да тұтқындалады.
Негізгі мағынасы «Ой да тұтқындалады» деген мақал адамның ойы еркін болғанымен, кейде сыртқы жағдай, қорқыныш, тар…
Ойлаған ойды, қыстаған тұрмыс аздырады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды іштен мүжитін ең ауыр нәрсенің бірі — орындалмай жүрген ой мен таршылыққа түскен…
Ойламаған ми сасиды,
Ақпаған су сасиды.
Ақпаған су сасиды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ойсыз, әрекетсіз қалса, іші пісіп, рухани да, ақыл-ой жағынан да әлсірейтінін…
Ойланбай істеген іс опық жегізеді.
Негізгі мағынасы Ойланбай, асығыс жасалған іс көбіне сәтсіздікке ұшыратып, адамға өкініш әкеледі. Мақалдың тура…
Ойлану кейде наркескен,
Жүректі сара тіледі.
Жүректі сара тіледі.
Негізгі мағынасы Ойлану кейде наркескенге теңеледі: дұрыс ой адамның ішкі әлемін қозғап, жанын да, намысын да ауыр…
Ойлының алдында көкірек керме,
Жазасына ұшырайсың;
Қайғылының алдында қарқылдап күлме
Назасына ұшырайсың.
Жазасына ұшырайсың;
Қайғылының алдында қарқылдап күлме
Назасына ұшырайсың.
Негізгі мағынасы Бұл мақалда адамға кішіпейіл, сабырлы, әдепті болу керек екені айтылады. Ойлы, парасатты адамның…
Ойлы сөз - ұтқыр,
Ойсыз сөз - жұтқыр.
Ойсыз сөз - жұтқыр.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сөздің салмағы оймен өлшенетінін айтады. Ойлы, мәнді, орнымен айтылған сөз адамға пайда…
Оймақтай ауыздан оттан бетер сөз шығады.
Негізгі мағынасы Оймақтай ауыздан оттан бетер сөз шығады дегені — аузы кішкентай, өзі әлсіз көрінген адамнан да өте…
Ойнақтаған бота от басады.
Негізгі мағынасы Анасының қасында шектен тыс секіріп, ойнақтаған бота абайсызда от басып, күйіп қалады. Бала мінезді…
Ойнамасаң ойын бақ,
Қойшыбайдың қойын бақ!
Қойшыбайдың қойын бақ!
Негізгі мағынасы Ойынға қосылмасаң, ең болмаса ойынды бақыла, көрермен бол, ал оған да көңілің жоқ болса, бар…
Ойнаса баласы,
Шындаса әкесі жығады.
Шындаса әкесі жығады.
Негізгі мағынасы Әке мен бала ойнап күрескенде бала жығады: әке әдейі беріліп, баланың көңілін көтереді, намысын…
Ойнаса да, ойындағысын айтады.
Негізгі мағынасы Әзілдеп, ойнап отырып та адам көңіліндегі шын ойын айтып қалады. Қалжыңның сыртында көбіне жасырын…
Ойнасақ та біраз жерге шаптық.
Негізгі мағынасы Ойнап, әзілдеп жүріп-ақ байқамай алысқа шауып кеттік — ойын сөз бен ойын іс кейде ойлағаннан әлдеқайда…
Ой ойласаң, тең ойла,
Тең ойласаң, кең ойла.
Тең ойласаң, кең ойла.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды ойланғанда әділ, салмақты және жан-жақты болуға шақырады. «Ой ойласаң, тең ойла»…
Ойсызды би сайласаң, тәкаппар етесің.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ойы таяз, парасаты жетілмеген адамды би етіп сайласаң, ол қызметтің…
Ойсыз өңмендеуін қоймас.
Негізгі мағынасы «Ойсыз өңмендеуін қоймас» деген мақал адамда ақыл мен ойлылық болмаса, ол бірбеткей қимылдап, басын…
Ойсыз ұлдан мисыз құл.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ойланбайтын, ақылға салмайтын ұлдың елге де, үйге де пайдасы аз болатынын меңзейді. Тура…
Ой түбі - алтын, ойын түбі - от.
Негізгі мағынасы Ойдың түбі — алтын, ойынның түбі — от: терең ойланып, ақылмен жасалған істің соңы алтындай қымбат…
Ойхой, көкірек,
Не демейді сұм жүрек.
Не демейді сұм жүрек.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ішкі дүниесіндегі ой мен жүректің арпалысын білдіреді. Тура мағынасында «көкірек»…
Ойы бөлектің жолы бөлек.
Негізгі мағынасы «Ойы бөлектің жолы бөлек» деген мақал адамның ішкі дүниесі, көзқарасы, мақсат-мұраты өзгеше болса…
Ойында өрелік жоқ,
Ханда төрелік жоқ.
Ханда төрелік жоқ.
Негізгі мағынасы Ойын үстінде әдеттегі тыйым мен шек әлсірейді: әзіл-қалжың, қағысу, тіпті сәл ерсі сөз де ойынның…
Ойынды көтермегеннің басы таз болады.
Негізгі мағынасы Әзілді, ойынды көтере алмай, кез келген қалжыңға ренжитін адамға айтылатын әзіл-қорқыту: ойын…
Ойын сөзге шын төре.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ойын, қалжың, жеңіл сөздің өзінде де билік жүретіндей бір шындық бар…
Ойыншының тамағы тоқ.
Негізгі мағынасы Ойыншының тамағы тоқ: ойнап, сауық құрып жүрген адамның қарны тоқ, қамы жоқ. Аш адамның ойынға зауқы…
Ойының бекімі жоқ қыз қырық құбылады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал мінезі орнықпаған, ойы тұрақсыз қыздың іс-әрекеті де құбылып, бір пікірде тұрмайтынын…
Ойы шолақ адамның ісі олақ.
Негізгі мағынасы Ойы шолақ адамның ісі де олақ болады дегені — адам алдымен ойлап, жоспарлап, сараламай әрекет етсе…
Ойы шолақтың сөзі олақ.
Негізгі мағынасы Ойы шолақ адамның сөзі де шолақ, яғни толық емес, ұшқары, жүйесіз болады. Бұл мақал сырттай әдемі…
Оқалақ тиген танадай.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бір нәрсеге орынсыз еліріп, шамадан тыс қозып, тынышсызданып кететін адамды меңзейді. Тура…