Отты жастығың өтпей отау тік.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жас кезде қимылдап, тірлік бастап қал деген ойды білдіреді. Тура мағынасында — адам қоңырсып, күші қайтпай тұрғанда отау тігіп, өз шаңырағын көтерсін деген сөз. Астарлы мағынасы — жастық шақта еңбек етіп, білім алып, өмірге жауапкершілікпен қарап, болашақтың іргесін қазірден қалау керек. Жас кездегі жігер, дене күші, ойдың сергектігі кейін бәрібір бәсеңдейді, сондықтан уақытты бос өткізбей, дер кезінде әрекет ету қажет.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «отты жас» тіркесі — жігері тасып тұрған, қайраты мол, албырт шақтың бейнесі. «Жастықтың өтуі» — адамның күш-қуаты мен мүмкіндігінің бірте-бірте азаюын білдіреді. «Отау тігу» — тек үй көтеру емес, өз өмірін бастау, дербес тіршілік құру, болашаққа негіз қалау дегенді аңғартады. Яғни мақал жас адамның бойындағы отты босқа жоғалтпай, оны пайдалы іске жұмсауды насихаттайды.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әсіресе оқу, мамандық таңдау, кәсіп бастау сияқты сәттерде орынды айтылады. Мысалы, университет бітірген жас жігіт не қыз уақытты созбай, жұмысқа кірісіп, жинақ жасап, өз үйін алуға, кәсібін ашуға талпынса, үлкендер осы мақалмен ақыл айтады.