Отты түрте берсең, өшеді,
Көршіні түрте берсең, көшеді.

Негізгі мағынасы

Бұл мақалдың тура мағынасы: отқа қайта-қайта тиісе берсең, ол маздап тұрса да өшіп қалады; ал көршіге орынсыз тиісіп, мазасын ала берсең, ол да көшіп кетуі мүмкін. Астарлы мағынасы — кез келген нәрсеге шектен тыс қол сұғу, тыныштық бермеу жақсы нәтижеге жеткізбейді. Адам да, орта да, қарым-қатынас та сыйластықты қалайды.

Образдар мен теңеулер

Мұндағы от — үйдің жылуы, береке, тіршілік нышаны. Ал көрші — күнделікті араласатын жақын адам, ауыл-аймақтың татулығы. «Түрте беру» бейнесі әдейі мазалау, жөнсіз кедергі жасау дегенді білдіреді. Оттың өшуі де, көршінің көшуі де — орынсыз әрекеттің салдары. Яғни, сабырсыздық пен әдепсіздік бар нәрсені жоғалтады.

Қазіргі өмірде қолданылуы

Бұл мақал қазір де өзекті. Мысалы, бір үй иесі көршісіне тынымсыз шу шығарып, ұсақ-түйекке бола тиісіп, тыныштық бермесе, ақыры көршілестік қатынас бұзылуы мүмкін. Сондықтан адамдар бір-бірінің шекарасын сақтап, сыйластықпен сөйлессе, арадағы татулық та сақталады.