Адам туралы — 50-бет 4641
Сұрыптау:
Жарлының байға тоқтылы қой ақысы кетіпті.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: тоқтылы қойдың ақысы, яғни бағасы жоғары нәрсе жарлының қолынан кетіп…
Жарлының байлығы - денінің саулығы.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — малы, ақшасы көп болмаған жарлы адамның ең үлкен байлығы оның денсаулығы…
Жарлының жалғыз тоқтысын қасқыр жейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: кедей адамның бар байлығы санаулы болады, сол аз дүниенің өзі қорғансыз…
Жартаста шөп болмайды,
Айнатазда шаш болмайды.
Айнатазда шаш болмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жартасқа шөп өспейді, ал айнатадай жылтыр, таза жерде шаш көрінбейді…
Жарым адам,
Жарым молда,
Жарым мұсылман қиянатшыл.
Жарым молда,
Жарым мұсылман қиянатшыл.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай діндар, білімді, не көрнекті көрінгенімен, егер адам қиянатшыл, яғни біреуге зорлық…
Күнде бір мақал
«Адам туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Жарысқа түспе,
Атың ариды, тоның тозады.
Атың ариды, тоның тозады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал орынсыз бәсекеге, даңқ қуып бос әуреге салынбауды ескертеді. Тура мағынада: жарысқа жиі…
Жасауы бар қыздың күйеуі жуас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жасауымен, яғни қалыңмалдан бөлек үйге алып баратын дүние-мүлкімен барған…
Жасауылың тырна болса,
Күнің қиқуымен өтер.
Күнің қиқуымен өтер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: егер жасауылың, яғни күзетшің не жанашырың тырна сияқты болса, күнің оның…
Жас әкетпейді, күш әкетеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адамды жас емес, күш-қуат пен денсаулық көтеріп жүреді. Яғни бір істі…
Жас бота боздаса,
Жас бала қосыла боздайды.
Жас бала қосыла боздайды.
Негізгі мағынасы Жас бота боздаса, жас бала да оған қосылып жылай бастайды. Ауылда енесінен айырылған ботаның зарлы…
Жас жалтаңға қашар,
Кәрі қалыңға қашар.
Кәрі қалыңға қашар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның жасына қарай мінезі мен таңдауы өзгереді деген ойды білдіреді. Жас адам көбіне…
Жас кезінде шикі,
Қартайғанда күйкі.
Қартайғанда күйкі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам мінезі мен болмысын тәрбиемен, еңбекпен, өмірлік тәжірибемен қалыптастыру керек екенін…
Жасқаншақтың жаны тәтті.
Негізгі мағынасы Жасқаншақ адам қауіптен көп қорқып, өз өмірін, тыныштығын бәрінен жоғары қояды. Бұл мақалдың тура…
Жасқаншақтың көзі сау.
Негізгі мағынасы «Жасқаншақтың көзі сау» деген мақал тура мағынасында қорқақ, именшек адамның көзіне бірден ештеңе…
Жас қаншықтың көзі сау.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жас қаншықтың көзі әлі сау, яғни ол жастық күш-қуаттың, сергектіктің…
Жас өсер, жарлы байыр.
Негізгі мағынасы Бала өседі, жарлы байиды: бүгінгі халге қарап адамның болашағына үкім шығаруға болмайды. Жас кезде…
Жас та болса бас.
Негізгі мағынасы Жасы кіші болса да, бас болған адам — бас дейді. Біреу жас болғанымен, оған басшылық сеніп тапсырылса…
Жастық - жалын, кәрілік - құл.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның өмірінде жастық шақтың оттай ыстық, қуатты, жігерлі кезең екенін, ал кәрілік шақта…
Жастықта да кәрілік тұр,
Байлықта да жарлылық тұр.
Байлықта да жарлылық тұр.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның өмірі бір қалыпта тұрмайтынын білдіреді. Жастықтың өзі мәңгі емес, оның артынан…
Жастықта жалыны жоқтың,
Қартайғанда тәлімі жоқ.
Қартайғанда тәлімі жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам өміріндегі екі кезеңді салыстырады: жастық шақ пен қарттық. Тура мағынасы — жастықта…
Жастық шақ - ақ алмас,
Жоғалтқан таба алмас.
Жоғалтқан таба алмас.
Негізгі мағынасы Жастық шақ — ақ алмас, қымбат асыл тас; оны жоғалтқан адам қайта таба алмайды. Мақал жастықтың…
Жастың тілегі, қарттың батасы қабыл.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жас адамның арманы мен талап-талпынысы, ал үлкеннің ақ батасы мен тілегі Алланың құзырында…
Жасы бір құрдас емес,
Заманы бір құрдас.
Заманы бір құрдас.
Негізгі мағынасы Шын құрдас тек туған жылы бір адам емес, бір заманда өмір сүріп, бір қиындықты, бір қуанышты бірге…
Жасы кіші ініні
Ақылы асса, аға түт.
Жасы үлкен ағаны
Жақсы сыйлап, жаға тұт.
Ақылы асса, аға түт.
Жасы үлкен ағаны
Жақсы сыйлап, жаға тұт.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың түйіні — жастың үлкен-кішісіне қарамай, ақылы мен адамдық қасиеті жоғарыны құрметтеу…
Жасық адам жасына жетпей қартаяр,
Асыл адам жасына жетпей марқаяр.
Асыл адам жасына жетпей марқаяр.
Негізгі мағынасы Жасық адам, яғни жігері босаң, бойында қайраты жоқ кісі, жасы әлі келмей-ақ кәрі адамдай қажып…
Жасық пышақ өтпейді, жаныса да,
Жаман «Ар ма!» демейді, таныса да.
Жаман «Ар ма!» демейді, таныса да.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жүзі келте, сапасы нашар пышақ қанша қайралса да, дұрыс өтпейді. Астарлы…
Жасықтың көбінен асылдың азы артық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — сапасы төмен, пайдасы аз нәрсенің көп болғанынан, құны жоғары, текті…
Жасында ұрыншақ - қартайғанда сүріншек.
Негізгі мағынасы «Жасында ұрыншақ - қартайғанда сүріншек» деген мақал адамның жас кезіндегі мінезі мен әдеті…
Жасыңда қылжақ болсаң,
Өскенде мылжың боласың.
Өскенде мылжың боласың.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жас кезде орынсыз қалжыңға, бос сөзге, жеңілтектікке әуес болсаң, есейгенде де сол әдеттен…
Жасыңда ұқпағанды жасай келе түсінерсің.
Негізгі мағынасы Жас кезіңде мәнін ұқпаған нәрсені өмір сүре келе, жылдар өте келе түсінесің. Мақал түсініктің…
Жасыратын несі бар,
Жанұзақ би өліпті.
Жанұзақ би өліпті.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — біреудің өмірден өткенін жасырмай айту. Астарлы мағынасы — шындықты…
Жат асыңа қарайды,
Дос басыңа қарайды.
Дос басыңа қарайды.
Негізгі мағынасы Бөтен адам үйіңе келгенде дастарқаныңа, асыңа қарайды, ал дос сенің өзіңе, халіңе, басыңа түскен…
Жатқан жыланның құйрығын баспа.
Негізгі мағынасы «Жатқан жыланның құйрығын баспа» деген мақал сақ бол, өзіңе зиян келтіретін іске орынсыз араласпа…
Жауар күн ыстық болады,
Болар бала пысық болады.
Болар бала пысық болады.
Негізгі мағынасы Жаңбыр жауар алдында күн тымырсық, ыстық болады — бұл ауа райының алдын ала белгісі. Сол сияқты…
Жау артынан жұдырық.
Негізгі мағынасы Жау кетіп қалғаннан кейін жұдырық түйіп, айбат шегу — ешкімге зияны жоқ, пайдасы да жоқ іс. Мақал кеш…
Жауға жалынба, досқа тарылма.
Негізгі мағынасы Жаудың алдында жалынып, жалпаңдап бас име, ал досыңа тарлық, сараңдық, тар пейіл танытпа. Мақал…
Жауда да бір үйің болсын.
Негізгі мағынасы Жау жақта, бөтен әрі қауіпті ортада да кіріп паналайтын, сенім артатын бір үйің болсын дейді мақал…
Жаудан жақындық іздеме.
Негізгі мағынасы Саған қастық ойлаған адамнан туыстық, достық, жанашырлық күтпе. Жау бір сәт жылы сөйлеп, жақын…
Жауды санап соғыспайды,
Қойды санап тоғытпайды.
Қойды санап тоғытпайды.
Негізгі мағынасы Жаумен соғысқанда оның санын санап отырмайды, қойды тоғытқанда да бас-басына санап бөгелмейді…
Жаулық тартқанның бәрі қатын емес,
Бөрік кигеннің бәрі батыр емес.
Бөрік кигеннің бәрі батыр емес.
Негізгі мағынасы Басына жаулық тартқанның бәрі нағыз үй ұстар, отбасының ұйытқысы бола алмайды; басына бөрік кигеннің…