Жасыңда қылжақ болсаң,
Өскенде мылжың боласың.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жас кезде орынсыз қалжыңға, бос сөзге, жеңілтектікке әуес болсаң, есейгенде де сол әдеттен арыла алмайсың дегенді білдіреді. Яғни, адамның балаң шағындағы мінезі кейінгі болмысына әсер етеді. Тура мағынасы — қылжақтап, мылжың сөйлеу; астарлы мағынасы — тәрбиесіздік пен артық сөйлеудің жаман әдетке айналуы.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қылжақ» — мәнсіз күлкі, орынсыз әжуалау, ал «мылжың» — сөзді көбейтіп, шұбыртып, тыңдаушыны жалықтыратын адам бейнесі. Екі сөз де мінездің салмақсыздығын көрсетеді. Мақал жас кездің әдеті өсе келе мінезге, тіпті адам беделіне айналатынын бейнелі түрде ескертеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал әлеуметтік желіде, достар ортасында, сабақта немесе жұмыста орынсыз әзілдеп, басқаны тыңдамай, сөзді көбейте беретін адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, студент үнемі сабақта қалжыңдап, тапсырмаға мән бермесе, кейін жұрт оны жауапсыз, бос сөзге жақын адам деп тануы мүмкін. Сондықтан бұл мақал жас кезден әдепті, байсалды, ойлы сөйлеуге тәрбиелейді.
Óskende myljyń bolasyń.