Адам туралы — 52-бет 4641
Сұрыптау:
Жерді тамшы, ерді қамшы ширатады.
Негізгі мағынасы Жаңбыр тамшысы құрғап, борпылдаған жерді нығыздап, оған жан бітіреді; қамшы тиген ер де шыңдалып…
Жер екеш жердің де құлағы бар.
Негізгі мағынасы Жансыз жердің өзінің де құлағы бар — айтқан сөзің еш жерде жасырын қалмайды, ешкім естімейді деген…
Жер жастанып, су сүйеніп жүрген.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның елсіз, панасыз, тірексіз жағдайда өмір сүріп жүргенін білдіреді. Тура мағынасында…
Жерік таңдамайды,
Ашық алдамайды.
Ашық алдамайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: аш адам қолына түскен асқа қарап талғамайды, ал жерік адам да көңіліндегі…
Жеріне қарай астығы.
Негізгі мағынасы «Жеріне қарай астығы» деген мақал жердің құнары мен жағдайына қарай өнім де әртүрлі болатынын…
Күнде бір мақал
«Адам туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Жеріңнен аусаң, жақсы атыңды қалдыр.
Негізгі мағынасы Туған жерден кетуге тура келсе, артыңда жақсы ат, ізгі із қалдыр. Адам кетеді, бірақ ол туралы естелік…
Жер нені көтермейді,
Ер не көрмейді.
Ер не көрмейді.
Негізгі мағынасы Жер бетінде не жоқ: таулар да, сулар да, жақсы да, жаман да — бәрін жер көтеріп тұр. Сол сияқты ер…
Жетелеген ат аңға жарамайды.
Негізгі мағынасы Аң аулауға мініс аты керек: шабысы жылдам, ырыққа көнгіш, қуғында өзі ұмтылатын ат. Тізгінінен сүйреп…
Жетелеген ит аңға жарамас.
Негізгі мағынасы Жетелеген ит аңға жарамас деген мақал адамның өз ісін өз бетімен, еркін әрі жауапкершілікпен атқаруы…
Жетелеген ит сақ болмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал тура мағынасында: жетектеліп жүрген ит өзі қимылын еркін басқара алмайды, сондықтан айналаға…
Жетелеген төбет қораға үрмес.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жетектеп, ұстап тұрған төбет өз қорасына да үрмейді. Астарлы мағынасы…
Жетең жаман болмаса,
Жете жарлы болмассың.
Жете жарлы болмассың.
Негізгі мағынасы Жетең жаман болмаса, яғни ақыл-есің, ұғымың, тәрбиең түзу болса, түбегейлі жарлы болмайсың. Мақал…
Жетесі асыл арланбас,
Жеті атасына дарымай.
Жеті атасына дарымай.
Негізгі мағынасы Жетесі асыл адамның ар-намысы, ұяла білуі өз-өзінен пайда болмайды, ол жеті атасынан дарып, тектен…
Жетесізге айтқан сөз
Желмен бірге кетеді.
Желмен бірге кетеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ақылы, түсінігі, ой-пайымы әлсіз адамға айтылған сөздің пайдасы аз екенін білдіреді. Тура…
Жетесізге сөз өтпейді.
Негізгі мағынасы «Жетесізге сөз өтпейді» деген мақал ақылсыз, түсінгісі келмейтін, өз дегенінен қайтпайтын адамға қанша…
Жеті жыл жерлес болғанмен жесірлес боласың.
Негізгі мағынасы Жеті жыл бір жерде бірге тұрған, жерлес болған адаммен жесірлес боласың, яғни араларың туыстықпен…
Жетім бала жасқаншақ,
Жетесіз бала мақтаншақ.
Жетесіз бала мақтаншақ.
Негізгі мағынасы Жетім бала көбіне өзіне сүйеніш аз болғандықтан, көпшілік алдында именшек, қысылшақ келеді. Ал жетесіз…
Жетім бала өз кіндігінен өседі.
Негізгі мағынасы Жетім бала өз кіндігінен өседі, яғни оны ешкім баптап, ширатып өсірмейді, ол өз күшімен, өз бетімен…
Жетім бала секілді жездем пақыр.
Негізгі мағынасы Қайын жұртына келген жезде жетім балаға ұқсайды: жұрттың бәрі оны әзілге айналдырып, кәде сұрап…
Жеті өліп жерге түспейді,
Жерге түссе де, ерге түспейді.
Жерге түссе де, ерге түспейді.
Негізгі мағынасы Мақалдың сөзі күңгірт, сондықтан оны сақтықпен түсіндіреміз. «Жеті өліп» — жеті рет өлім аузына барып…
Жиен ел болмас,
Желке ас болмас.
Желке ас болмас.
Негізгі мағынасы Жиен нағашы жұрттың туысы, бірақ оның руы, елі — әкесінің жағы; ол нағашысының ауылына келіп, еркелеп…
Жиен неге ел болмайды, малы болса;
Желке неге ас болмайды, майы болса.
Желке неге ас болмайды, майы болса.
Негізгі мағынасы Малы болса, жиен неге ел болмасын, майы болса, желке неге ас болмасын деген сұрақ. Бұл — «Жиен ел…
Жиеннің назары жаман.
Негізгі мағынасы Жиенді ренжіту кесірлі іс деп саналған: оның көңіліне қаяу түссе, өкпелі көзқарасы нағашы жұртқа…
Жігіт болсаң, шоқ бол,
Шоқ болмасаң, жоқ бол.
Шоқ болмасаң, жоқ бол.
Негізгі мағынасы Шоқ — жалыны басылған, бірақ ішінен қызып жатқан көмір. Мақал жігіттен осындай ыстық қуат талап етеді…
Жігіт жанған от болсын,
От болмаса, жоқ болсын.
От болмаса, жоқ болсын.
Негізгі мағынасы Жігіт жанып тұрған от секілді болсын: айналасына жылу берсін, жарық түсірсін, қажет кезде лапылдап…
Жігіт жолдасымен белгілі.
Негізгі мағынасы Жігіттің кім екені оның жолдасынан білінеді. Адам өзіне ұқсайтынмен дос болады, бірге жүрген сайын…
Жігітінде жігіт болмаған -
Өмір есесінен құр қалған.
Өмір есесінен құр қалған.
Негізгі мағынасы Жігіт шағында жігіттікті көрсетпеген, яғни жастық кезінде еңбек етпеген, ел көрмеген, ерлік пен…
Жігіт көзімен қыз таңда
Негізгі мағынасы Қызды жігіттің көзімен таңда — келін іздегенде ата-ана не туыстар тек өз есебімен емес, болашақ…
Жігіт қыз таңдайды,
Қыз жігіт талғайды.
Қыз жігіт талғайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жас адамның өмірлік жар таңдауда жай қарамай, байыппен ойланатынын білдіреді. Тура мағынасы…
Жігіт - табысына мырза.
Негізгі мағынасы Жігіт өз табысына мырза — өз еңбегімен тапқан дүниесіне өзі ие, оны қалай жұмсаса да еркі, әрі сол…
Жігітті жігерінен таны.
Негізгі мағынасы Жігітті жігерінен таны — адамды киімінен, сөзінен, дене күшінен емес, ішкі қайратынан, ісін аяғына…
Жігіттің ауыры - шомбал,
Ағаштың ауыры - сомбал.
Ағаштың ауыры - сомбал.
Негізгі мағынасы Жігіттің ішіндегі ауыры — шомбал, яғни ірі, кесек денелі, мығым кісі; ағаштың ішіндегі ауыры — сомбал…
Жігіттің жайын жолдасына қарап жоры.
Негізгі мағынасы Жігіттің жай-күйін, мінезі мен ниетін білгің келсе, жолдасына қарап болжа. Адам өз ойын жасырып, сөзін…
Жігіттің жігіті - өз нәпсісіне ие болған.
Негізгі мағынасы Жігіттің жігіті, яғни ең нағыз, ең мықты жігіт — басқаны емес, өз нәпсісін жеңген адам. Нәпсі…
Жігіттің жұмсаған күшін сұрама,
Бітірген ісін сұра.
Бітірген ісін сұра.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды істеген еңбегімен бағалау керек екенін айтады. Жігіттің қанша күш жұмсағаны, қанша…
Жігіттің күйін сұрама,
Жұрттан сауын сауған соң.
Малдың күйін сұрама,
Қонысынан ауған соң.
Жұрттан сауын сауған соң.
Малдың күйін сұрама,
Қонысынан ауған соң.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ел-жұртынан, қонысынан айырылған адамның да, малынан ажыраған шаруаның да хәлі ауыр…
Жігіттің сорлысын,
Жылқының жолдысы теңейді.
Жылқының жолдысы теңейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жігіттің ең әлсізі, жолы болмай жүргені де, жылқының жолы түскені сияқты…
Жігіттің түсін айтпа, ісін айт.
Негізгі мағынасы Жігіттің өңін, түр-түсін мақтап не сынап отырма, оның атқарған ісін айт. Ажар, бой-сымбат адамның өз…
Жігітті шешенсінген дауда сына,
Есерді батырсынған жауда сына.
Есерді батырсынған жауда сына.
Негізгі мағынасы Өзін шешен санайтын жігіттің сөзге шын шебер екені дау үстінде, ал батырсынған есердің ерлігі жаумен…
Жіңішкені үзу оңай,
Жұқаны таптау оңай.
Жұқаны таптау оңай.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жіңішке нәрсені үзіп тастау да, жұқа нәрсені таптап жіберу де оңай…