Адам туралы — 49-бет 4641
Сұрыптау:
Жантақтан ине, жаңқадан түйме жасаған.
Негізгі мағынасы Бұл мақал шебер, ұқыпты, іске пысық адамның кез келген аз нәрседен де пайда шығара алатынын білдіреді…
Жаны ашымастың қасында басың ауырмасын.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жаны ашымайтын, мейірімі жоқ адамның қасында жүрсең, өзіңе зиян келіп…
Жаны күйген Тәңірісін қарғайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның қатты қиналған, жан жарасы терең ашуланған сәтінде өз ызасын тежей алмай, тіпті…
«Жаным» десе, жан семіреді.
Негізгі мағынасы Біреу «жаным» деп жылы сөйлесе, адамның жаны семіргендей қуаттанады. Мақал мейірімді сөздің адамға…
Жаным, тәнім - май шоқпар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам баласының өз жанын, өз басын бәрінен жоғары қоятынын аңғартады. Тура мағынасында…
Күнде бір мақал
«Адам туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Жанынан безген мысық
Жолбарыстың көзін тырнайды.
Жолбарыстың көзін тырнайды.
Негізгі мағынасы Жанынан безген, яғни өмірден күдер үзген немесе амалсыз қалған жан көп нәрседен тайынбайды. Мұндай…
Жанын аямаған жау алады,
Малын аямаған дау алады.
Малын аямаған дау алады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адам жанын сақтамай, басын қатерге тіксе, жауға жем болуы мүмкін; ал…
Жаны сұлудың тәні сұлу.
Негізгі мағынасы Жаны сұлу адамның тәні де сұлу болып көрінеді. Мақал ішкі сұлулықтың сыртқа шығатынын айтады…
Жаңа байдан қалтаң қалмайды,
Ескі байдан талтаң қалмайды.
Ескі байдан талтаң қалмайды.
Негізгі мағынасы Жаңа байыған адамнан қалтаң, яғни байлығынан айырылып қаламын деп дірілдеу кетпейді, ал ескі байдан…
Жаңа байдан қарыз алма.
Негізгі мағынасы Жаңа ғана байыған адамнан қарыз алма. Мұндай кісі ақшаның не екенін жақында ғана көрген, сондықтан оны…
Жаңадан байыған жақынын танымас.
Негізгі мағынасы Кенет байыған адам жақын туыстарын, бұрынғы достарын танымай кетеді: байлық басына шығып, кешегі…
Жаңбыр жаумай су болған.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бір істің себебі болмай жатып, салдары көрінгенін білдіреді. Тура мағынасында, жаңбыр…
Жаңбыр жаумаса , жер жетім ,
Ата қонысынан ауса , ел жетім ,
Жарынан айырылса , ер жетім.
Ата қонысынан ауса , ел жетім ,
Жарынан айырылса , ер жетім.
Негізгі мағынасы Жаңбыр жаумаса, жер жетім: ол қуарып, шөп шықпай, иесіз қалғандай болады. Ел ата қонысынан ауса, ол да…
Жаңбырлы болса - жердің ырысы,
Жақсы туса - елдің ырысы.
Жақсы туса - елдің ырысы.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жаңбыр жауса, жер нәр алып, ылғалға қанығып, егін көктейді; ал жақсы адам…
Жаңбырмен жер көгерер,
Еңбегімен ер көгерер.
Еңбегімен ер көгерер.
Негізгі мағынасы Жаңбыр жерге нәр беріп, шөпті көгертеді, ал адамды өсіріп, абыройлы ететін нәрсе — еңбек. Мақалдың…
Жаңылмайтын жақ жоқ,
Сүрінбейтін тұяң жоқ.
Сүрінбейтін тұяң жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам баласының бәрі де қателесетінін, ешкімнің мүлде мінсіз болмайтынын білдіреді. Тура…
Жапа қылғанға опа қыл.
Негізгі мағынасы «Жапа қылғанға опа қыл» деген мақал адамға жамандық жасағанға да жақсылықпен жауап бер дегенді…
Жапалақ жамбасына басып жейді,
Аңсұңқар жан-жағына шашып жейді.
Аңсұңқар жан-жағына шашып жейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әркімнің табиғаты, мінезі мен күнкөріс тәсілі әртүрлі болатынын білдіреді. Жапалақ олжасын…
Жапалақ көрсең атып ал,
Жаманнан басыңды сатып ал.
Жаманнан басыңды сатып ал.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жапалақ құсын көрсең, дереу атып түсір, ал жаман адамнан басыңды аман…
Жапалаққа күннен түн жақсы.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жапалақ түнде белсенді болып, қараңғыда өзін еркін сезінеді, ал күндіз…
Жапалақ құс мақтанса,
«Жардан тышқан алдым» дер.
Жаман адам мақтанса,
«Жақсының аяғынан шалдым» дер.
«Жардан тышқан алдым» дер.
Жаман адам мақтанса,
«Жақсының аяғынан шалдым» дер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өз дәрежесіне сай емес, орынсыз мақтанған адамның сөзі де, ісі де қисынсыз болатынын…
Жапалақ мақтанса,
«Жерден қоян алдым» дер.
Жаман мақтанса,
«Жақсының жағасынан алдым» дер.
«Жерден қоян алдым» дер.
Жаман мақтанса,
«Жақсының жағасынан алдым» дер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал менменсінудің, орынсыз мақтанудың адамды шындықты бұрмалауға дейін апаратынын білдіреді…
Жапалақ сипағанмен сұңқар болмас,
Жабыны мақтағанмен тұлпар болмас.
Жабыны мақтағанмен тұлпар болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сыртқы мақтау мен жалған көтермелеу адамның не заттың шынайы болмысын өзгертпейтінін…
Жапалақты таспен ұрсаң да, жапалақ өледі,
Тасты жапалақпен ұрсаң да, жапалақ өледі.
Тасты жапалақпен ұрсаң да, жапалақ өледі.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы өте қарапайым: жапалақты таспен ұрсаң да, тасты жапалақпен ұрсаң да…
Жапырағыңды малдан сақта,
Бұтағыңды балтадан сақта.
Бұтағыңды балтадан сақта.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды өз несібесін, дәулетін, тіршілігін қорғауға шақырады. Тура мағынасында ағаштың…
Жарақтыға жау жолықпас.
Негізгі мағынасы Қару-жарағы сай, сайланып жүрген адамға жау жолай бермейді: жау да әлсізді, қамсызды іздейді, ал…
Жарақты күні жау жолықпайды,
Жайлы күні қонақ келмейді.
Жайлы күні қонақ келмейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сақтық пен дайындықтың мәнін білдіреді. Адам қауіпке алдын ала қамданып, жарағын сайлап, өз…
Жарамсақтанған ит жатқанша таяқ жейді.
Негізгі мағынасы Иесінің аяғына оралып, жалпақтап, құйрығын бұлғап жүрген ит жатып тынышталғанша таяқ жей береді: көзге…
Жар басындағы жантақты
Жаннан кешкен нар жейді.
Жаннан кешкен нар жейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жардың басында өскен жантаққа жету де, оны жеу де оңай емес; мұндай жерге…
Жар жол болмас, жат ел болмас.
Негізгі мағынасы Жар — тік құлама жиек: одан жол салынбайды, ат та, арба да өте алмайды. Жат ел де сондай: оған қанша…
Жарқанатқа жарық қас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жарқанат жарықты жақтырмайды, өйткені ол түнгі тіршілік иесі. Астарлы…
Жарлы болар жігіт,
Байталын атқа сатады.
Жалғыз болар жігіт,
Ағайынын жатқа сатады.
Байталын атқа сатады.
Жалғыз болар жігіт,
Ағайынын жатқа сатады.
Негізгі мағынасы Байталы бар адам — ертең құлын көретін адам. Ал соны мініс атқа айырбастаған жігіт бүгінгі қажетін…
Жарлы болар жігітке
Қазалы мал тап болар.
Жалғыз болар жігітке
Бедеу қатын тап болар.
Қазалы мал тап болар.
Жалғыз болар жігітке
Бедеу қатын тап болар.
Негізгі мағынасы Кедейленетін жігітке өліп-жітіп кететін мал кездеседі, жалғыз қалар жігітке бала көтермейтін әйел…
Жарлы болсаң да, арлы бол.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: кедей, тұрмысы төмен болсаң да, ар-намысыңды, адамдық қасиетіңді жоғалтпа…
Жарлыға берген садақа
Құдайға қарыз бергенмен бірдей.
Құдайға қарыз бергенмен бірдей.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жарлы-жақыбайға, мұқтаж адамға берілген көмектің өте құнды екенін білдіреді. Тура…
Жарлы деп сөкпе ,
Пайғамбарға тілің тиеді ,
Жалғыз деп сөкпе ,
Құдайға тілің тиеді.
Пайғамбарға тілің тиеді ,
Жалғыз деп сөкпе ,
Құдайға тілің тиеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал кедей адамды, жалғыз жанды кемсітуге, сөзбен түйреуге болмайтынын ескертеді. Тура…
Жарлы кісі бай болса,
Көтін қоюға жер таппайды.
Бай кісі жарлы болса,
Бетін қоюға жер таппайды.
Көтін қоюға жер таппайды.
Бай кісі жарлы болса,
Бетін қоюға жер таппайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам өміріндегі байлық пен жоқшылықтың өткінші екенін аңғартады. Бүгінгі бай ертең жарлы…
Жарлылығын жасырған байымас.
Негізгі мағынасы Жарлылығын, яғни жоқшылық пен таршылығын жасырып, оны мойындамай жүрген адам шын мәнінде алға баса…
Жарлылық сені қайтейін,
Жандай досты жат еттің.
Кәрілік сені қайтейін,
Сөйлер сөзге мерт еттің.
Жандай досты жат еттің.
Кәрілік сені қайтейін,
Сөйлер сөзге мерт еттің.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам басына түскен екі ауыр халді — жарлылық пен кәрілікті — ащы мысқылмен суреттейді. Тура…
Жарлы мен жалғыздың сөзі жалған.
Негізгі мағынасы «Жарлы мен жалғыздың сөзі жалған» деген мақалдың тура мағынасы — кедей, қорғансыз, жалғыз адамның…