Адам туралы — 32-бет 4641
Сұрыптау:
Далада бөрі ұлыса,
Үйдегі иттің іші ашиды.
Үйдегі иттің іші ашиды.
Негізгі мағынасы Далада қасқыр ұлыса, үйдегі ит оның дауысын естіп, іші ашиды, жаны ауырады: ит пен бөрі тегі бір, туыс…
Данышпанға да дос керек,
Палуанға да демер күш керек.
Палуанға да демер күш керек.
Негізгі мағынасы Данышпанның ақылы, палуанның күші — адамда болатын ең үлкен қасиеттер. Соларға ие кісінің өзі де…
Дау айтысады, жау атысады.
Негізгі мағынасы Дауласқан адамдар сөзбен айтысады, ал жауласқан жақтар қару алып атысады. Мақал екі түрлі қақтығысты…
Дауасы жоқ ауызға,
Сылдыраған сөз бітеді.
Сылдыраған сөз бітеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сөздің де, даудың да орны мен шегі болатынын білдіреді. Тура мағынасында — ауыздан шыққан…
Дауды шешен бітірмейді, шебер бітіреді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сөздің өзі ғана дауды тоқтатпайтынын, ал істің жөнін білетін, тәжірибелі адам ғана жанжалды…
Күнде бір мақал
«Адам туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Даукес түсінде дау көреді.
Негізгі мағынасы Даукес адам өмірде үнемі жанжал іздеп жүреді, сондықтан тіпті түсінде де дау-дамайды көреді. Мақал…
Даурықпа сөз - дабыра мінез.
Негізгі мағынасы «Даурықпа сөз - дабыра мінез» деген мақал босқа көп сөйлеу, орынсыз айқай-шу, өзіне назар аудартуға…
Дауылпаз деген құс болады,
Дауысы жер жарады.
Дауысы жер жарады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай қарағанда бір құстың қатты даусын суреттейді. Астарлы мағынасы — даусы зор, сөзі…
Дауың жоқ болса, кепіл бол.
Негізгі мағынасы Басыңда дау жоқ па, тыныш жүрсің бе? Онда біреуге кепіл бол — дау өзі келеді. Мақал мысқылмен…
Дәлдірлекке дару жоқ.
Негізгі мағынасы «Дәлдірлекке дару жоқ» деген мақал орынсыз, шамадан тыс сөйлеудің, тектен-тек бос сөздің пайдасыз…
Дәм айдаса, қалман,
Адам айдаса, барман.
Адам айдаса, барман.
Негізгі мағынасы Дәм айдаса — тағдыр, маңдайға жазылған несібе бір жерге шақырса, мен қалмаймын; адам айдаса, яғни…
Дәме көп те, дәрмен жоқ
Негізгі мағынасы Күтетіні, қалайтыны көп, бірақ соған жететін күші, мүмкіндігі жоқ адам туралы. Мақал қолынан…
Дәметпестен дәметкен,
Тарыққанның белгісі.
Жаудан күткен шарапат,
Зарыққанның белгісі.
Тарыққанның белгісі.
Жаудан күткен шарапат,
Зарыққанның белгісі.
Негізгі мағынасы Үміт етуге болмайтын нәрседен дәмету — тарығып, қысылған адамның белгісі; жаудан жақсылық күту — әбден…
Дәндеген қарсақ құлағымен ін қазады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам не жануар әдетке, ысылған дағдыға қатты үйренсе, өз ісін қолындағы бар мүмкіндігімен-ақ…
Денесі икемдінің келбеті сүйкімді.
Негізгі мағынасы Денесі икемді, қимылы ширақ, жүрісі жинақы адам сырт көзге де сүйкімді көрінеді. Мұнда тура мағынада…
Денсаулық - ғанибет,
Сырқаулығы болмаса.
Ер жолдасы - қатыны,
Ақ жаулығы болмаса.
Сырқаулығы болмаса.
Ер жолдасы - қатыны,
Ақ жаулығы болмаса.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың бірінші бөлігі денсаулықтың ең үлкен ғанибет, яғни адамға берілген бағалы нығмет екенін…
Деңгене жесең етті,
Сүйегі жыртар бетті.
Сүйегі жыртар бетті.
Негізгі мағынасы Деңгене — бірнеше адам бірігіп мал сойып, етін бірге жейтін дәстүр, кейде бәстесіп жеу. Мақалдың…
Дерегі жоқтың керегі жоқ.
Негізгі мағынасы «Дерегі жоқтың керегі жоқ» деген мақалдың тура мағынасы — егер бір нәрсенің анық мәліметі, дәлелі…
Дерексіз сөз нанымсыз.
Негізгі мағынасы «Дерексіз сөз нанымсыз» деген мақалдың тура мағынасы — нақты дәлелі, айғағы жоқ сөзге сену қиын…
Диірмен тас та болса,
Жұртқа жейтін ас береді.
Жұртқа жейтін ас береді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — диірменнің тасы қатты, ауыр нәрсе болғанымен, ол ұн тартып, халыққа ас…
Диуананың ойында да бір нәрсе бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ақылы кем көрінетін, елден өзгеше әрекет ететін адамның да ойында бір…
Ділгір, ділгірдің бәрі білгір.
Негізгі мағынасы Бір нәрсеге зәру, мұқтаж болған адам сол нәрсенің жолын тез үйренеді: мұқтаждық адамды білгір етеді…
Діні басқаның - тілі басқа.
Негізгі мағынасы Діні бөлек адамның тілі де бөлек, яғни сенімі басқа адаммен түсінісу қиын. Мақал «тіл» сөзін кең…
Діні пәктің - ділі пәк,
Ділі пәктің - тілі пәк.
Ділі пәктің - тілі пәк.
Негізгі мағынасы Мақал адамның сенімі, жүрегі және сөзі бір тізбекпен байланысты екенін айтады. Иманы таза адамның…
Дінсіз - кәпір.
Негізгі мағынасы Мақал ескі діни ұғымды айтады: ешқандай дінді мойындамаған адам кәпір деп саналған. «Кәпір» сөзі…
Діңкелеген дәрменсізге мұңын шағады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қатты шаршаған, әлсіреген адам өз күйін, ауырлығын басқаға айтып мұң…
Діті барға діттеп бер.
Негізгі мағынасы Шын мұқтаж, шынымен қалап тұрған адамға беріп отырсаң, оны ойлап, көздеп, біліп бер. Діт — ықылас…
Доғалбас, от басында жоғалмас.
Негізгі мағынасы «Доғалбас, от басында жоғалмас» деген мақалдың тура мағынасы — басы аса қатты, долы не өжет адам…
Долы кісі бұтына сиеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ашуланшақ, ызақор адамның өз мінезінің кесірінен абыройсыз күйге түсетінін білдіреді. Тура…
Долы кісі пышақ өткізеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ашулы, долы адамның сөзі де, ісі де қауіпті болатынын білдіреді. Тура мағынасында «пышақ…
Долы қатын - жылауық,
Сұғанаң қатын - сұрауық.
Сұғанаң қатын - сұрауық.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әйел мінезіндегі екі жағымсыз қылықты салыстырып отыр. «Долы қатын» — ашуланшақ, сабырсыз…
Доңызға таяқ қана өтер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: доңызға әсер ететін нәрсе — таяқ, яғни ол тек күшпен ғана тыйылады…
Дос адамның белгісі қарлығаштай
Қас адамның белгісі қара тастай.
Қас адамның белгісі қара тастай.
Негізгі мағынасы Дос адамның белгісі көктемде оралатын қарлығаштай, қас адамның белгісі қара тастай: біріншісі қуаныш…
Дос басыңа, дұшпан аяғыңа қарайды.
Негізгі мағынасы Дос сенің басыңа — жүзіңе, көзіңе, ойыңа қарайды: халіңді, көңіліңді біледі. Ал дұшпан аяғыңа қарайды…
Дос деп сынамай, сырыңды айтпа,
Достың да досы бар.
Достың да досы бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал нағыз достықтың тек сөзбен емес, сеніммен сыналатынын айтады. Адам кез келген жанға ішкі…
Дос-жаран ауырып қалғанда,
Елемей селсоқ жүрерсің.
Әлекке ауру салғанда,
Қадірін жанның білерсің.
Елемей селсоқ жүрерсің.
Әлекке ауру салғанда,
Қадірін жанның білерсің.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның досы мен жақыны ауырмай, аман жүргенде оның қадірін онша сезіне бермейтінін айтады…
Дос көңіліңді суытып айтады,
Қас көңіліңді жылытып айтады.
Қас көңіліңді жылытып айтады.
Негізгі мағынасы Дос саған ұнамайтын шындықты айтады: сөзі көңіліңді суытады, қуанышыңды басады, бірақ қатеңді…
Дос көтерер көңілді,
Мал көтерер өлімді.
Мал көтерер өлімді.
Негізгі мағынасы Адамның басына ауыр күн түскенде екі нәрсе сүйеу болады: дос пен мал. Дос көңілді көтереді, жұбатады…
Дос таппай көңіл тыным таппас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адамға сырласатын, сенетін, жанын түсінетін дос керек. Астарлы мағынасы…
Дос тұтқанды қадірле.
Негізгі мағынасы Сені дос санап, жақын тартқан адамның қадірін біл — мақалдың өсиеті осы. «Дос тұту» — біреуді өзіне…