Дау айтысады, жау атысады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сөзге келіп қалған адамдардың дауы ұзаққа созылса, ақыры ұрыс-керіске, тіпті күш қолдануға дейін баруы мүмкін екенін ескертеді. Яғни дауласу бірте-бірте асқына берсе, оны сөзбен шешу қиындап, жаулыққа ұласады. Астарлы мағынасы — татулықты сақтап, мәселені дер кезінде ақылмен, сабырмен тоқтату керек деген ой.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «дау» — адамдар арасындағы келіспеушілік, жанжал. «Атысады» сөзі тура мағынада қару қолдануды білдіргенімен, мұнда ол қақтығыстың ең шегіне жеткенін көрсететін бейнелі сөз. «Жау» — ашық дұшпанға айналған қарсы тарап. Демек, алдымен сөзден басталған кикілжің дұрыс шешілмесе, ақыры жаулық сипат алады деген күшейтпелі образ берілген.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал отбасылық ұрыс, жұмыс орнындағы келіспеушілік, әлеуметтік желідегі сөз таласы сияқты жағдайларда орынды. Мысалы, екі әріптес бір жобадағы қателікті талқылаймын деп бір-бірін кінәлай берсе, дау ұлғайып, ортадағы сенімге сызат түсіреді. Сондықтан мәселені сабырмен, дәлелмен, уақытында шешу керек.