Діті барға діттеп бер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — біреудің көкейінде белгілі бір мақсаты, талабы, ниеті болса, соған лайықтап, дәлдеп беру. Астарлы мағынасы — сөзді де, істі де адамға қарап айту керек; ниеті анық, талабы бар жанға нақты, орнымен жасалған көмек, кеңес не жауап қажет. Яғни әркімнің сұрауын түсініп, соған сай әрекет ету — мәдениеттілік пен ілтипат белгісі.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «діт» сөзі — мақсат, тілек, мұрат деген ұғымды білдіреді. «Діттеп беру» — дәл тауып беру, қапысыз ұсыну деген бейнелі тіркес. Бұл жерде адамның ішкі ниеті мен сыртқы әрекетінің сәйкестігі меңзеледі. Халық сөзі қысқа болса да, дәлдік пен байқампаздықтың қадірін көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал қызметте, оқуда, тұрмыста жиі қолданылады. Мысалы, клиентке кеңсе қызметкері оның нақты сұраған құжатын тауып берсе, «діті барға діттеп бер» деген ой дәл келеді. Яғни сұраған нәрсені шала-шарпы емес, нақтысын беру керек. Бұл — адамды түсіне білу, уақытын үнемдеу және қарым-қатынасты жеңілдету.