Діні пәктің - ділі пәк,
Ділі пәктің - тілі пәк.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның ішкі тазалығы мен сыртқы мінезі бір-бірімен тығыз байланысты екенін айтады. Тура мағынасында «діні пәк» адам — жүрегі таза, ниеті ақ, иманы берік адам; ал «ділі пәк» адам — ойы мен болмысы таза, ар-ұяты жоғары жан. Астарлы мағынасы: рухани жағынан таза адам сөзінде де, ісінде де кіршіксіз болады. Оның тілі де жамандыққа бармайды, өтірік айтпайды, біреуді өсектемейді, сөзі сыпайы әрі орынды шығады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «дін» тек діни ұстанымды ғана емес, адамның ішкі сенімі мен иманын білдіреді. «Діл» — жүрек, мінез, жан дүниенің тазалығы. Ал «тіл» — сол ішкі тазалықтың сыртқа көрінетін белгісі. Яғни адамның рухы таза болса, оның сөзі де таза болады деген ой берілген. Бұл жерде тіл — адамның ішкі әлемін танытатын айна сияқты.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал адам мәдениетіне, әдепті сөйлеуге және рухани тәрбиеге қатысты жиі қолданылады. Мысалы, әлеуметтік желіде біреу біреуді орынсыз сөзбен қорламай, сабырлы әрі сыпайы жауап берсе, оның «тілі пәк» екені айтылады. Бұл мақал жастарды ар-ұятты сақтауға, таза ойлап, таза сөйлеуге үндейді.
Dili páktiń - tili pák.