Бес еннен белгілі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Бес еннен белгілі» деген мақал адамның, не заттың айқын белгісі ертеден-ақ көзге түсетінін білдіреді. Тура мағынасында бес жерден салынған ен, таңба арқылы малдың кімге тиесілі екені бірден танылады. Астарлы мағынасында бір нәрсенің не бір кісінің болмысы, аты, мінезі, беделі, ісі сырттан-ақ білініп тұрады деген ой бар. Яғни жақсысы да, жаманы да өз белгісінен танылмақ.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «бес ен» — малға салынған бірнеше айқын таңба. Бұл образ адамның немесе істің жасырын қалмайтынын меңзейді. Ен неғұрлым көп, соғұрлым белгісі анық. Сол сияқты адам да сөзімен, ісімен, мінезімен танылады. Халық мұнда сыртқы таңбаны өмірлік танымға айналдырып, «белгісі бар нәрсе жасырынбайды» деген ұғымды жеткізген.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де бір адамның кім екені оның әрекетінен, немесе бір істің сапасы алғашқы қадамынан байқалғанда айтылады. Мысалы, жаңа жұмыста бір қызметкердің жауапкершілігі мен тәртібі бір аптада-ақ көрініп тұрса, «бес еннен белгілі» деп айтуға болады.