Бестің басы болғанша, алтының аяғы бол.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамға үлкен, беделді, бірақ бірлігі мықты ортада жүргеннің артық екенін айтады. Тура мағынада «бестің басы» — аз ғана топта алдыңғы орында болу, ал «алтының аяғы» — одан сәл үлкенірек, бірақ мәнді ортада кейінірек тұру. Астарлы мағынасы: дәрежеге емес, орта мен мүмкіндіктің кеңдігіне қарау керек. Кейде кіші топта басшы болғаннан гөрі, үлкен іске қатысып, тәжірибе жинау, сапалы ортаның ішінде жүру пайдалырақ болады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «бес» пен «алты» нақты сан емес, салыстыру үшін алынған бейнелі ұғым. «Басы» — бірінші орын, жетекшілік, ал «аяғы» — соңғы қатар, кішілеу орын. Бірақ мақал соны керісінше бағалайды: көптің ішінде, әлеуеті зор ортада соңында жүрсең де, өсуге, үйренуге, танылуға жол ашық. Бұл — абыройдан бұрын мүмкіндік пен тәжірибені жоғары қою.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал оқу, жұмыс, мансап таңдауда жиі қолданылады. Мысалы, жас маман шағын жерде бастық болғанша, мықты компанияда қарапайым қызметкер болып кіріп, білім мен тәжірибе жинағаны дұрыс болуы мүмкін. Сонда ол кейін әлдеқайда биікке көтеріледі.