Бектің бұлағынан су ішпе.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал тура мағынасында «бек отырған, билік иесі бар бұлақтан су ішпе» деген сақтық ескертпесі сияқты көрінеді. Астарлы мағынасы — күші бар, билігі жүретін адамның ісіне, нәпсісіне немесе тәртібіне араласпа, одан опық жеп қалма. Яғни, беделді кісінің қолындағы нәрсе тегін емес, оның артында есеп, шарт немесе қауіп болуы мүмкін деген ой жатыр. Халық мұнда сақтықты, өз пайдаң мен амандығыңды ойлауды меңзейді.
Образдар мен теңеулер
«Бек» — билік, өктемдік, үстемдік иесі. «Бұлақ» — өмір көзі, таза су, пайдалы несібе. Бірақ сол бұлақтың бектікі болуы оның еркін пайдалануға келмейтінін аңғартады. Су ішу — сол жерден пайда көру, жақындасу, араласу деген бейнелі мағына береді. Демек, сырттай таза, пайдалы көрінген нәрсенің өзінде қауіп не тәуел болуы мүмкін.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал басшылықтағы, ықпалды адамның ісіне абай болуды білдіреді. Мысалы, біреу таныс директордың атын пайдаланып, күмәнді ұсыныс жасаса, соған бірден ермеу керек. Мақал адамды ойлануға, тәуекелді таразылауға шақырады.