Батыр түсінде жау көреді,
Балықшы түсінде ау көреді.
«Батыр түсінде жау көреді, Балықшы түсінде ау көреді.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Батыр түсінде жау көреді, балықшы түсінде ау көреді: әр адамның түсіне күні бойы ойлағаны, кәсібі кіреді. Мақал адамның ойы мен арманы оның ісімен, тіршілігімен тығыз байланысты екенін айтады. Немен айналыссаң, ойың да, түсің де сонымен толады. Кейде мақал біреудің бір нәрсеге тым берілгенін, бәрін өз кәсібі тұрғысынан көретінін әзілмен айту үшін қолданылады. Адамның ішкі әлемі оның күнделікті қамының айнасы деген ой.
Образдар мен теңеулер
Мақал «жау — ау» ұйқасына құрылған: бір дыбыс қосылғанда бүтін бір өмір өзгереді. Батыр мен балықшы — екі түрлі кәсіп, екі түрлі әлем: бірі майданда, бірі көлдің жағасында. Түс — адамның ішкі ойының айнасы деген халық түсінігі бар. Ау — балық аулайтын тор; балықшы ауын салып, күні бойы соны ойлайды. Қатарлас құрылым мақалды жеңіл, ойнақы етеді, сондықтан ол балаларға да тез жатталады.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Мақалды біреу бір нәрсеге тым әуестеніп, барлық әңгімені соған бұрғанда әзілмен айтады. Мысалы, күні бойы футбол туралы сөйлейтін баласы түнде ұйқысында «Гол!» деп айқайлағанда, анасы күліп: «Батыр түсінде жау көреді, балықшы түсінде ау көреді», — дейді. Ешкімді ренжітпейтін, жылы әзіл ретінде естіледі.
Қолданылу жағдаяттары
— Емтихан алдындағы түні оқушы түсінде есеп шығарып шығады. Таңертең мұны айтқанда, әжесі мақалды айтып күледі.
— Көктемгі егістен кейін диқан түні бойы жаңбыр жауғанын түс көреді. Жұбайы мақалды айтып, оны әзілдейді.
Balyqshy túsinde aý kóredi.