Алпысқа келген адамның
Алты түрлі реңі.
Айнымайды жылқының
Торысы мен күреңі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адам жасы ұлғайған сайын түрі де, қалпы да өзгеретінін айтады. Тура мағынасында алпыстан асқан кісінің өңінде алуан құбылыс, әжім, шаршау, әл-қуаттың баяулауы байқалады. Астарлы мағынасы — қартайған адамның өмір тәжірибесі молайғанымен, сыртқы келбеті мен көңіл күйі әртүрлі реңкке енеді; жас кезіндегі бірқалыпты жасаң мінезі азаяды. Мақал қарттықты кемсіту үшін емес, өмірдің табиғи заңдылығы ретінде түсіндіреді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «алты түрлі рең» — адамның жүзі мен көңіл күйіндегі сан құбылуды білдіретін бейнелі сөз. Ал «жылқының торысы мен күреңі» деген теңеу қарт адамның өңі де бір түсте болмай, бірде солғын, бірде қызғылт, бірде қоңырқай тартып отыратынын көрсетеді. Халық жылқының түсін жақсы танығандықтан, адам келбетін соған ұқсатып, әсерлі образ жасаған.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал егде жастағы адамдарды түсініп, оларға сабырмен қарау керек екенін еске салады. Мысалы, 60 жастағы ата-анамыз кей күні сергек, кей күні шаршап, көңілсіз болуы мүмкін; сол кезде оны «мінезі өзгерді» деп емес, жасқа тән құбылыс деп қабылдаған дұрыс.
Alty túrli reńi.
Aınymaıdy jylqynyń
Torysy men kúreńi.