Адам туралы — 9-бет 4641
Сұрыптау:
Ақылы жоқтың арманы жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ақылы, яғни ой-парасаты жоқ адамның алдына нақты мақсат қоя алмауы…
Ақылың болса, арыңды сақта,
Ар, ұят керек әр уақытта.
Ар, ұят керек әр уақытта.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ақылдың ең басты міндеті — адамды дұрыс жолда ұстап, ар-ұятын қорғау екенін айтады. Яғни…
Ақымақ алғыс алмайды,
Алғыс алмаған алысқа бармайды.
Алғыс алмаған алысқа бармайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ақымақ адамға ешкім алғыс айтпайды, өйткені оның ісі де, сөзі де көпке…
Ақымақ артын ойламас,
Аласа суға бойламас.
Аласа суға бойламас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ақылы мен көрегендігін салыстырады. Тура мағынасында, ақымақ адам істің соңы не…
Ақымақ атқа мінсе,
Атасын басып кете жаздайды.
Атасын басып кете жаздайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ақылсыз, ойсыз адамның қолына билік, мүмкіндік не күш тисе, оны дұрыс пайдалана алмайтынын…
Күнде бір мақал
«Адам туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Ақымақ атқа мінсе, атасын танымас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ақылсыз, тәкаппар не есірген адам билікке, дәулетке, мансапқа жетсе, өзінен бұрынғыны да…
Ақымақ атқа мінсе,
Өзін төре санар.
Өзін төре санар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал мансапқа, билікке не жақсы орынға кенелген кейбір ақылсыз адамның өзін тым жоғары ұстап…
Ақымақ бас - аяқтың соры.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ақылсыз, ойланбайтын адамның басы дұрыс шешім қабылдамайды, сондықтан оның…
Ақымақ бастан ақыл шықпайды,
Ақыл шықса да, мақұл шықпайды.
Ақыл шықса да, мақұл шықпайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам бойындағы табиғи мінез бен ақылдың бірдей қалыптаспауы туралы айтады. Тура мағынасы…
Ақымақ достан ақылды дұшпан артық.
Негізгі мағынасы Ақымақ дос жақсылық ойласа да, ақылсыздығымен зиян келтіреді, ал ақылды дұшпан ақылмен әрекет етеді…
Ақымақ Есекқырғанды Шолпан,
Кезқұйрықты лашын дейді.
Кезқұйрықты лашын дейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың түпкі ойы — танымайтын, түсінбейтін адам заттың шын болмысын ажырата алмайды деген сөз…
Ақымақ жауынды күні суға түсер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ақымақ адам жауын жауған күні өзенге не суға түссе, қауіптің барын…
Ақымақ ішкен-жегенін айтады,
Ақылды көрген-білгенін айтады.
Ақылды көрген-білгенін айтады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам мінезіндегі екі түрлі қасиетті салыстырады. Ақымақ адам көбіне өз басынан өткен…
Ақымақ күлкіге тоймайды,
Жалқау ұйқыға тоймайды.
Жалқау ұйқыға тоймайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам бойындағы екі жаман әдетті салыстырып көрсетеді: ақымақ кісі орынсыз күлкіге, бос…
Ақымаққа арнап заң жазылмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ақылы толмаған, пайымсыз адамға арнап арнайы ереже, тәртіп ойлап табу…
Ақымаққа жалмаң қылма, малы бар деп,
Есекті тұлпар деме, жалы бар деп.
Есекті тұлпар деме, жалы бар деп.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды сыртқы белгісіне, дәулетіне не жылтыраған көрінісіне қарап бағаламауды ескертеді…
Ақымаққа жылтырағанның бәрі алтын.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ақымақ адам жылтыраған, көз тартқан нәрсенің бәрін шынайы алтын деп ойлап…
Ақымақпен астаспа,
Ақылдымен қастаспа.
Ақылдымен қастаспа.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адаммен араласуда ақылға жүгінуді үйретеді. Ақымақпен астаспа дегені — ойсыз, салдыр-салақ…
Ақымақта дос, итте бажа жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ақымақтың досы болмайды, иттің де бажа деген туысы жоқ деген сөз. Астарлы…
Ақымақ тойынса, туысқанын танымайды
Ақылды тойынса, тәубесінен жаңылмайды.
Ақылды тойынса, тәубесінен жаңылмайды.
Негізгі мағынасы Ақымақ тойынса, яғни қолы жетіп, жағдайы түзелсе, жақын туысын да танымай кетеді. Ақылды адам…
Ақымақты алдыңа түсірме.
Негізгі мағынасы «Ақымақты алдыңа түсірме» деген мақал тура мағынасында жол бастаушы ретінде ақылы кем, ойсыз адамды…
Ақымақтың айтқаны келмейді,
Сандырағы келеді.
Сандырағы келеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ақымақ адамның сөзі шындыққа, жүйелі ойға негізделмейтінін білдіреді. Оның айтқаны көбіне…
Ақымақтың айты алты күн.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ақылы кем, ойланбай сөйлейтін немесе істейтін адамның сөзі де, уәдесі де ұзаққа бармайтынын…
Ақымақтың ақылы білегінде,
Ақылдының ақылы жүрегінде.
Ақылдының ақылы жүрегінде.
Негізгі мағынасы Ақымақтың ақылы білегінде, яғни ол мәселені күшпен, жұдырықпен шешуге тырысады; ақылдының ақылы…
Ақымақтың ақылы көзінде.
Негізгі мағынасы «Ақымақтың ақылы көзінде» деген мақал адамның ойы терең болмай, бәрін тек сыртқы көрініспен…
Ақымақтың ала-құласы болмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ақымақ адамның түсінігі мен талғамы біркелкі болмайды, бірде бір сөзге…
Ақымақтың алды-арты болмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ақымақ адам алға да, артқа да жөндеп қарамайды, яғни істің байыбына…
Ақынның тілі қылыштан өткір,
Қылдан нәзік.
Қылдан нәзік.
Негізгі мағынасы Ақынның сөзі жай айтылған дыбыс емес, оның әрбір ойы елді ойландырып, жүрекке тікелей әсер етеді…
Ақын тілді, ат тұяқты келеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам бойындағы дарын мен туа біткен қабілеттің болатынын аңғартады. Тура мағынасында ақынның…
Ақырғанның бәрі арыстан емес.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ақырған, қатты дауыстаған жануардың бәрі бірдей арыстан емес. Астарлы…
Ақырын айтқан ақыл сөз,
Асыл нәрсе бергендей.
Ақырын айтқан қатты сөз,
Қолға кірген шеңгелдей.
Асыл нәрсе бергендей.
Ақырын айтқан қатты сөз,
Қолға кірген шеңгелдей.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сөзді қалай айту керегін үйретеді. Ақыл сөзді жай, сабырмен, жұмсақ жеткізсең, ол адамға…
Ақырын жүріп, анық бас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды асықпай, байыппен әрекет етуге шақырады. Тура мағынасында — жолда жай жүріп, аяқты…
Ақырын ойламаған білгенін істер.
Негізгі мағынасы Ісінің ақырын, яғни соңы немен бітетінін ойламаған адам білгенін істейді: көңілі қалай қаласа, солай…
Ақырып хан болмайды,
Бақырып бай болмайды.
Бақырып бай болмайды.
Негізгі мағынасы Ақырып айғайлағанмен ешкім хан болмайды, бақырып шулағанмен ешкім бай болмайды. Билік пен байлыққа…
Ақысын берсе, боқысын шығарады.
Негізгі мағынасы Ақысын, яғни еңбегінің төлемін, лайықты берсең, адам ең лас, ауыр жұмысты да атқарады — қораның көңін…
Алаботаға ат байлама.
Негізгі мағынасы «Алаботаға ат байлама» деген мақалдың тура мағынасы — шөбі қатты, жұтаң, пайдасыз жерге атты байламау…
Алаған қолым - береген.
Негізгі мағынасы Ала білетін қол бере де біледі: алу мен беру бір қолдың екі ісі. Мақалды айтушы өзін сипаттағандай…
Алажағым кетсе де, айтажағым кетпесін.
Негізгі мағынасы Мақалдағы «алажақ» — басқадан алатын қарыз, тиесілі ақы, ал «айтажақ» — айтуға тиіс сөз, ішіңдегі…
Ала жіпті көрген жылан деп қорқады.
Негізгі мағынасы Ала жіпті көрген жылан деп қорқады деген мақал адамның өз басынан өткен не естіген жағымсыз оқиғаға…
Ала жылан, аш бақа.
Негізгі мағынасы «Ала жылан, аш бақа» — бір-біріне мүлде ұқсамайтын, тіпті сыйыспайтын екі жұпты салыстыру арқылы…