Алғырды мақта, өткірді сақта.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — алғыр, шапшаң, зерек адамды мадақта, ал өткір, қауіпті не тым қатты нәрседен сақтан деген ойды білдіреді. Астарлы мағынасы — қабілетті, байқампаз адамды бағалау керек, бірақ сонымен бірге қауіпті мүмкіндікке, сөзге, іске немесе мінезге абай болған жөн. Яғни, жақсы қасиетті қолдап, зиян келтіретін нәрседен қорғану қажет.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «алғыр» сөзі — тез түсінетін, ойы ұшқыр, іске епті адамды бейнелейді. Ал «өткір» сөзі тек пышақ сияқты затты емес, мінезі қатты, сөзі тиген, қаупі бар нәрсені де меңзейді. Халық ойды қысқа беріп, адам бойындағы жақсы қасиет пен қауіптің ара-жігін осылай салыстырған.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал білімде, жұмыста, қарым-қатынаста жиі қолданылады. Мысалы, сабақта тез жауап беріп, бәрін бірден ұғатын оқушыны мұғалім мақтайды, бірақ артық сөзге еріп, қауіпті шешім қабылдамауды ескертеді. Яғни, зеректікті бағалап, сақ болуға шақырады.