Жазмыш туралы 427
Жазмыш туралы мақал-мәтелдер тағдыр, бұйрық пен өмір сынағын түсіндіріп, сабыр мен үмітке үндейді.
427
Мақал-мәтел
137.3K
Қаралым
321
Орташа
Сұрыптау:
Аман болса бұл басым,
Тағы шығар бұл шашым.
Тағы шығар бұл шашым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бас аман болса, шаш қайта өседі. Астарлы мағынасы: адамның ең басты бай...
Көресіңді көрмей көрге кірмейсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: адам өмірінде басынан өтетін сынақ, қиындық, тағдырдың жазған ауыртпалы...
Жылан жылы жылыс болды,
Жылқы жылы ұрыс болды,
Қой жылы заңғар тоғыс болды.
Жылқы жылы ұрыс болды,
Қой жылы заңғар тоғыс болды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал-мәтел жыл санаудың әр жылына халықтың өмірдегі түрлі оқиғаларды теліп айтуынан туған. Мұн...
Өзекті жанға бір өлім.
**Негізгі мағынасы** «Өзекті жанға бір өлім» деген мақалдың тура мағынасы — тірі пенде болған соң, әр адамға бір-ақ рет...
Қыстың соңы - жеті тоғыс,
Көктем басы - бес тоғыс.
Көктем басы - бес тоғыс.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қыстың аяқталып, көктемнің басталар шағын дәлме-дәл бақылап айтқан халықтық күнтізбе іспе...
Адам жылап туады,
Жылап өледі.
Жылап өледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өмірінің басы да, соңы да өткінші екенін білдіреді. Нәресте дүниеге келгенде жылап т...
Орнында бар оңалар.
**Негізгі мағынасы** «Орнында бар оңалар» деген мақалдың тура мағынасы — бір нәрсе өз орнында сақталса, жоғалмай, бүтін...
Тумақ болса, өлмек бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — дүниеге келген әрбір жан иесі бір күні өмірден өтеді. Астарлы мағынасы...
Жаңа айдан жаңсылық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жаңа туған айдан жақсылық, игілік күту. Астарлы мағынасы — әрбір жаңа...
Ертеңгі күн құлақтанса,
Еліңді жау шапқандай күйін.
Кешкі күн құлақтанса,
Келінің ұл тапқандай сүйін.
Еліңді жау шапқандай күйін.
Кешкі күн құлақтанса,
Келінің ұл тапқандай сүйін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ертең болатын істі бүгіннен ойлап, алдын ала қамдану керектігін меңзейді. Егер алдағы қау...
Өлмеген құлға, Құдай-ау,
Болып та қалды, мынау жаз.
Болып та қалды, мынау жаз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тірі жүрген, еңсесі түспеген адамға жаздың да келіп жетуі. Астарлы ма...
Жазған құлда жату жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жазмышқа, тағдырға жазылған адамға «жату», яғни жалғану не орындалмай қ...
Қағынан жеріген құлан қаңғырып өлер.
**Негізгі мағынасы** «Қағынан жеріген құлан қаңғырып өлер» деген мақал өз тегінен, өз ортасынан, өз негізінен безген ад...
Көз бір уыс топыраққа тояды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам көзі тірі кезінде қанша нәрсені көрсем, қанша дүниеге қызықсам д...
Дүние кезек.
**Негізгі мағынасы** «Дүние кезек» деген мақал өмірде бәрі де бірқалыпты тұрмайтынын, жақсылық пен жамандық, дәулет пен...
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің таб...
Таудай талап бергенше,
Бармақтай бақ бер.
Бармақтай бақ бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға шама жетпейтін зор талап, үлкен арман бере салғаннан гөрі, соған сәйкес келетін ба...
Таң атпайын десе де,
Күн қоймайды.
Күн қоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің өз заңдылығы бар екенін білдіреді. Адам бір істің болуын қаламаса да, табиғат пен...
Уайым түбі - тұңғиық,
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды уайымға берілмеуге, батыл қадам жасап, тәуекелге бел байлауға шақырады. Тура мағын...
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгер...
«Жазмыш туралы» санатындағы қазақ мақал-мәтелдері тағдырдың жазуы, адамға бұйырған несібе, өмір жолындағы бұралаңдар мен сынақтардың мәнін қысқа да нұсқа жеткізеді. Бұл нақылдар халықтың дүниетанымын, Алланың бұйрығына илану мен адамның ниеті, еңбегі арасындағы байланысын танытады.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.