Жазмыш туралы — 6-бет 426
Сұрыптау:
Кедей іштегі бұзауды сауда қылады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — кедей адам қолында жоқ, әлі тумаған не іштегі бұзауды да саудаға салып…
Кейде істің ағы біледі,
Кейде істің бағы біледі.
Кейде істің бағы біледі.
Негізгі мағынасы Кейде істің нәтижесін оның ақтығы, яғни әділдігі мен дұрыстығы шешеді, кейде бағы, сәті шешеді. Мақал…
Келер жері кең болсын.
Негізгі мағынасы Бір нәрсе не біреу кеткенде айтылатын тілек: оның барып түсер, келер жері кең, жайлы, берекелі болсын…
Келеріңде жетерсің ойын салып,
Қайтарыңда кетерсің мойын салып.
Қайтарыңда кетерсің мойын салып.
Негізгі мағынасы Бір жерге бара жатқанда адам да, ат та ойнақтап, қуанышпен жетеді, ал қайтарда шаршап, мойнын…
Келіннің тойына,
Кемпірдің өлімі қатар келді.
Кемпірдің өлімі қатар келді.
Негізгі мағынасы Келінді түсіретін той мен үйдегі кемпірдің қазасы бір уақытқа тап келді дейді. Бір шаңыраққа бір…
Күнде бір мақал
«Жазмыш туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Кемедегі хан болды,
Біз нөкер болдық.
Тағдыр солай болды,
Біз су төгер болдық.
Біз нөкер болдық.
Тағдыр солай болды,
Біз су төгер болдық.
Негізгі мағынасы Біреу кемеде хан болып отыр, біз оның нөкері, оған қол жуғызып су құятын қызметшісі болып шықтық…
Кеменің арбаға мінетін де,
Арбаның кемеге мінетін де кезі болады.
Арбаның кемеге мінетін де кезі болады.
Негізгі мағынасы Құрғақта кемені арбаға тиеп сүйрейді, ал судан өтерде арбаны кемеге салады. Яғни бүгін біреу басқаны…
Кесімді малға өлім бар.
Негізгі мағынасы «Кесімді малға өлім бар» деген мақалдың тура мағынасы — белгілі бір уақытқа, белгілі бір мақсатқа…
Көз бір уыс топыраққа тояды.
Негізгі мағынасы Адамның көзі тірі кезде тоймайды: бәрін көргісі, бәріне ие болғысы келеді. Ол тек дүниеден озып…
Көкте байлау,
Жерде тұрлау жоқ.
Жерде тұрлау жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: көкте ештеңені мықтап байлап қою мүмкін емес, жерде де бір орында қазықша…
Көктен сұрағанын жерден берді.
Негізгі мағынасы Көктен, яғни Құдайдан жалбарынып сұрағаны күтпеген жерден, оп-оңай қолына тиді деген сөз. Адам ұзақ…
Көкті бу көтереді,
Жерді су көтереді,
Жүйрікті ау көтереді.
Жүкті нар көтереді,
Өлімді бар көтереді.
Жерді су көтереді,
Жүйрікті ау көтереді.
Жүкті нар көтереді,
Өлімді бар көтереді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр нәрсенің өзіне лайық тірегі, сүйеніші болатынын айтады. Көк аспанды бу көтерсе, жерді су…
Көлдің аққуы кетіп, қазы қалды,
Өмірдің көбі кетіп, азы қалды.
Өмірдің көбі кетіп, азы қалды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам өмірінің өтпелі екенін, жастық пен күш-қуаттың бірте-бірте азаятынын меңзейді. «Көлдің…
Көңілі марқайған тәубесінен жаңылады.
Негізгі мағынасы «Көңілі марқайған тәубесінен жаңылады» деген мақал адамға тұрмыс жеңілдеп, бағы жанғанда, бұрынғы қиын…
Көңілі су сепкендей.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның көңілі бірден басылып, суық тартып, жабырқап қалған күйін білдіреді. Тура…
Көп екен көргеннен көрмегенің
Бәрінен жақсы екен өлмегенің.
Бәрінен жақсы екен өлмегенің.
Негізгі мағынасы Адам ұзақ өмір сүрген сайын бұрын естімеген, көрмеген жаңа нәрселерге тап болады: кеше таңсық көрінген…
Көп ойланған құл қаша алмайды.
Негізгі мағынасы Көп ойланған құл қаша алмайды дейді. Мақал шектен тыс ойланудың адамды әрекетсіз қалдыратынын айтады…
Көресіңді көрмей көрге кірмейсің.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: адам өмірінде басынан өтетін сынақ, қиындық, тағдырдың жазған ауыртпалығы…
Көрінің бәрі өледі,
Жастардың ажалдысы өледі.
Жастардың ажалдысы өледі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өмірдің өткінші екенін, өлімнің барша жанға ортақ екенін білдіреді. Бірінші жолдағы ой…
Көшерін жел біледі,
Қонарын сай біледі.
Қонарын сай біледі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам өміріндегі көшу-қону, орын ауыстыру, қоныс таңдау сияқты істің алдын ала белгісіз…
Көшпелі дәулет кімде жоқ.
Бірде бар да, бірде жоқ.
Бірде бар да, бірде жоқ.
Негізгі мағынасы Байлық көшіп-қонып жүреді: ол бір адамда тұрақтап қалмайды, бірде бар, бірде жоқ. «Кімде жоқ» деген…
Көшсең, апаттан құтыласың,
Қашсаң, жаудан құтыласың.
Қашсаң, жаудан құтыласың.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның қауіп төнген жерде амалсыз да болса дұрыс шешім қабылдап, өз өмірін сақтай білуді…
Күміс есіктінің күні ағаш есіктіге түседі.
Негізгі мағынасы Күміс есікті үйдің, яғни бай-бағланның да бір күні ағаш есікті қарапайым үйге күні түседі — оның…
Күні біткен жалшы,
Көнекті сырттан салады.
Көнекті сырттан салады.
Негізгі мағынасы Мақал жалдамалы жұмыстың соңындағы немқұрайдылықты сипаттайды. Ертеде бай ауылда белгілі мерзімге…
Күні өткеннің күні артық.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға өткен күннің қадірін түсіндіреді. Тура мағынасында, бір адамның басынан қиындық…
Күннің бәрі жаз емес,
Көңілдің бәрі наз емес.
Көңілдің бәрі наз емес.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өмірдің де, адамның көңіл күйінің де үнемі бір қалыпта болмайтынын білдіреді. Тура…
Күн сүйіп, жел үріп.
Негізгі мағынасы «Күн сүйіп, жел үріп» деген мақал табиғаттың мейірі мен қаталдығын қатар елестетеді. Тура мағынасында…
Күн түскен жерге көлеңке де түседі.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — күн сәулесі түскен жерде міндетті түрде көлеңке пайда болады. Астарлы…
Қағынан жеріген құлан қаңғырып өлер.
Негізгі мағынасы «Қағынан жеріген құлан қаңғырып өлер» деген мақал өз тегінен, өз ортасынан, өз негізінен безген…
Қаз ұшса, көлді үйрек иеленеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қаздар бір көлден ұшып кеткенде, сол көлді үйрек иеленеді. Астарлы…
Қаз шөлде жүрсе де, көзі көлде болар.
Негізгі мағынасы Қаз — су құсы: ол шөлге түссе де, ойы, көзі көлде, суға оралуды аңсайды. Мақал адамның өз ортасына…
Қайғы жоқта қайғы болды,
Қайынатамның өлгені.
Қайынатамның өлгені.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның басына күтпеген ауыртпалық түскенде айтылатын сөз. Тура мағынасында — қайынатасы…
Қайғыны қайраткер жеңеді.
Негізгі мағынасы «Қайғыны қайраткер жеңеді» деген мақал адамның басына түскен ауыртпалықты әлсіздікпен емес, жігермен…
Қайғының жолы құлама.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қайғы-қасірет пен қиындықтың соқпағы әрдайым ауыр болатынын, ондай кезде адам сүрініп кетуі…
Қайғының уытын қуаныш алады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қайғы-қасіреттің салмағы уақыт өте немесе жақсы хабар, жылы сөз, көңіл серпілтер сәт арқылы…
Қайғың болса, ханға бар,
Қарның ашса, байға бар.
Қарның ашса, байға бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қиындықтың түріне қарай жүгінетін адамды немесе орынды меңзейді. Бірінші жолда…
Қайғың қара қазан болсын.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қайғыңның үлкен қара қазанға теңелуі. Астарлы мағынасы — адамның басына…
Қайғы - саңырау.
Негізгі мағынасы Қайғы — адамның ішкі жан дүниесін ауыртатын күй. Бұл мақалдың тура мағынасы жоқ, ал астарлы мағынасы…
Қайғысыз ішкен қара судың қаймағы бір елі.
Негізгі мағынасы Қайғы-қасіреті, уайымы жоқ адамға қарапайым тірлік те тәтті көрінеді. Мақалдың тура мағынасы — жай…
Қайда барсаң да Қорқыттьң көрі.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — Қорқыт қайда барса да, алдынан көр қазылғандай, одан қашып құтыла алмауы…