Келер жері кең болсын.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Келер жері кең болсын» деген тілек адамның барған жері жайлы, болашағы мен жолы ашық болсын деген ізгі ниетті білдіреді. Тура мағынасында бұл — жаңа қонысы, қадам басқан мекені кең, жайлы, берекелі болсын деген сөз. Астарлы мағынасында адам өмірде сүрінбей, жақсы ортаға тап болып, сый-құрмет көріп, ырысы артып жүрсін деген бата-тілек жатыр. Мұнда кеңдік тек орын кеңдігі емес, көңілдің кеңдігі, пейілдің ақтығы, мүмкіндіктің молдығы деген ұғымға айналады.
Образдар мен теңеулер
«Келер жер» — адамның түсер ортасы, барар бағыты, өмірлік жолы. «Кең» сөзі қазақ танымында тек аумақты емес, мол несібе, еркіндік, тыныштық, игілік, жомарттықты да меңзейді. Сондықтан бұл тіркес адамға таршылық емес, кең пейіл, кең жол, жақсы тірлік тілейтін бейнелі сөз.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал көбіне біреу жаңа жұмысқа орналасқанда, басқа қалаға көшкенде немесе оқуын жалғастырып кеткенде айтылады. Мысалы, жас маман ауылдан қалаға қызметке кетсе, үлкендер: «Келер жерің кең болсын» деп ақ жол тілейді. Бұл — адамның алдағы өмірі сәтті, қауіпсіз, берекелі болсын деген жүрекжарды тілек.