Күн сүйіп, жел үріп.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Күн сүйіп, жел үріп» деген мақал табиғаттың мейірі мен қаталдығын қатар елестетеді. Тура мағынасында күннің жылуы мен желдің соғуы айтылғанымен, астарында өмірдегі жайлы сәт пен қиын сәттің алма-кезек келуі жатыр. Адам өмірі де дәл сол сияқты: бірде тыныш, бірде сынаққа толы болады. Сондықтан бұл сөз төзімді болуға, табиғат пен тіршіліктің мінезін түсіне білуге шақырады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «күн» — жылу, шуақ, мейірім, береке бейнесі. Ал «жел» — өткінші құбылыс, салқындық, бөгет не ауырлықтың ишарасы. Екеуі бір-біріне қарсы тұрғандай көрінгенімен, екеуі де өмірдің табиғи бөлшегі. Осы образдар арқылы халық дүниедегі тепе-теңдікті, жақсылық пен қиындықтың қатар жүретінін меңзейді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал әсіресе ауа райына, тұрмысқа не көңіл күйге байланысты айтылады. Мысалы, ұзақ жолға шыққан адам күннің ашықтығына қуанып, желдің күшеюіне қарамай сабыр сақтайды. Сол сияқты жұмысында бірде табыс, бірде кедергі кездескен адам «бәрі де өтпелі» деп, мойымай әрекет етеді.