Жазмыш туралы — 4-бет 426
Сұрыптау:
Бөтен жерде бұлбұлды қарға дейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: бөтен, жат ортада бұлбұлдай әсем құсты да қарғаға теңеп жіберуі мүмкін…
Бұйырған асқа тісің тисін.
Негізгі мағынасы Бұйырған ас — тағдыр саған жазған, сенің үлесіңе тиген несібе. Мақал тілек түрінде айтылады: сол…
Бұйырғанға дауа жоқ.
Негізгі мағынасы «Бұйырғанға дауа жоқ» деген мақалдың тура мағынасы — тағдырға, жазмышқа қарсы амал жоқ деген сөз…
Бұйырған малға тісің тисін.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адамға тағдырдан, несібеден келген малдың берекесі болсын, соны…
Бұйырмағанын айдап жүрмін,
Бұйырғанын шайнап жүрмін.
Бұйырғанын шайнап жүрмін.
Негізгі мағынасы Мақал малшының аузынан айтылғандай: алдымда айдап жүрген малдың бәрі менікі емес, менің шын несібем…
Күнде бір мақал
«Жазмыш туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Бұйырмаса, бұттан кетеді.
Негізгі мағынасы Тағдырда жазылмаса, тіпті екі тізеңнің арасында қысып ұстап отырған нәрсе де қолыңнан шығып кетеді…
Бұл дүниенің құсасы о дүниеге кетпейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адамның бұл дүниеде көрген уайымы, қайғысы, жүрекке түскен мұңы өлгеннен…
Бұлт та бұйрықпен жауады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өмірде бәрі де өзінен-өзі емес, белгілі бір рет, себеп және уақытпен болатынын аңғартады…
Гүл ашылмай, бұлбұл сайрамайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал кез келген әдемі нәтиже немесе қуаныш бірден пайда болмайтынын білдіреді. Алдымен қолайлы…
Гүл бар жерде тікен бар.
Негізгі мағынасы Гүл бар жерде тікен бар деген мақал өмірде әдемі, қызық, пайдалы нәрсенің қасында міндетті түрде…
Дау қырық жылда бітсе де,
Қыршын біттім дер.
Қыршын біттім дер.
Негізгі мағынасы Дау қырық жылда бітсе де, «қыршын біттім» дер дейді: дау қанша ұзаққа созылып, ақыры бітсе де, оған…
Дүниеде тек Құдай мұңсыз.
Негізгі мағынасы Дүниеде мұңсыз, қайғысыз тек Құдай ғана; ал пенденің бәрінде бір мұң, бір кемшілік бар. Мақал жер…
Дүние екі жалпақ, түбі терең.
Негізгі мағынасы Дүние сырттай жалпақ, кең, жайылып жатқан жазық сияқты көрінеді, бірақ оның түбі терең: астарында…
Дүние кезек.
Негізгі мағынасы Дүниеде ештеңе бір қалыпта тұрмайды: байлық пен жоқшылық, бақ пен сор, билік пен бағыныштылық кезекпен…
Дүние кейде орта, кейде толы.
Негізгі мағынасы Дүние, яғни мал-мүлік, байлық, бірде ортаяды, бірде толады. Адамның тұрмысы бір қалыпта тұрмайды…
Дүниенікі дүниеден қайтады.
Негізгі мағынасы Мал-мүлік жоғалғанда, ұрланғанда, шығынға батқанда адамды осылай жұбатады: дүниенің орны дүниемен…
Дүниенің қадірін,
Бергенде білерсің.
Жанның қадірін,
Өлерде білерсің.
Бергенде білерсің.
Жанның қадірін,
Өлерде білерсің.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға бар нәрсенің, қолдағы игіліктің қадірі көбіне ол кетіп, қолдан шыққанда білінетінін…
Дүние - үлкен көл,
Замана - соққан жел.
Замана - соққан жел.
Негізгі мағынасы Дүние — үлкен көл, замана — соққан жел. Дүние кең де терең, ол ұзақ тұрады, ал заман оның бетінде…
Егіз бота не баққа, не даққа туады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — егіз туған бота сирек әрі өзгеше құбылыс, сондықтан ол бірде жақсы…
Екі дүние - бір қадам.
Негізгі мағынасы «Екі дүние - бір қадам» деген мақал өмірдің өткіншілігін, адамның бұл дүниедегі әрбір ісі мен амалы…
Еншісі басқаның ені бөлек.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: біреудің еншісі, сыбағасы өзгенікінен өзгеше болады, яғни әркімнің үлесі…
Ерге дәулет бітерде,
Қарға салса, қаз алар.
Ерден дәулет кетерде,
Лашын салса, аз алар.
Қарға салса, қаз алар.
Ерден дәулет кетерде,
Лашын салса, аз алар.
Негізгі мағынасы Ердің бағы ашылған шақта құсбегілікте қарғаны салса да, қаз алып береді. Ал бағы тайған шақта ең мықты…
Ердің басы - тәуекел.
Негізгі мағынасы Ер азаматтың ең басты қасиеті, ісінің бастауы — тәуекел, яғни нәтижесі белгісіз іске батыл бел буу…
Ертеңгі күн құлақтанса,
Еліңді жау шапқандай күйін.
Кешкі күн құлақтанса,
Келінің ұл тапқандай сүйін.
Еліңді жау шапқандай күйін.
Кешкі күн құлақтанса,
Келінің ұл тапқандай сүйін.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ертең болатын істі бүгіннен ойлап, алдын ала қамдану керектігін меңзейді. Егер алдағы қауіп…
Ескі айда есіркеп,
Жаңа айда жарылқа.
Жаңа айда жарылқа.
Негізгі мағынасы Жаңа айды көргенде айтылатын тілек: ескі айда бізге мейірімін төгіп, аман сақтағандай, жаңа айда да…
Ешкінің ажалы жетсе, Қойшының таяғына сүйкенер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ажалы жеткен ешкі қойшының таяғына сүйкеніп, өзіне зиян келтіруі мүмкін…
Жабырқамас көңіл жоқ,
Жанып бітпес көмір жоқ.
Жанып бітпес көмір жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өмірде мұңаймайтын, жабықпайтын жан болмайтынын айтады. Әр адам басынан түрлі қиындық…
Жазған құлда жату жоқ.
Негізгі мағынасы Мақалдағы «жазған» сөзі — «бейшара, байғұс» деген мағынада, «жазған-ау» деп аяп айтқандағыдай. «Жату»…
Жазмыштан озмыш жоқ.
Негізгі мағынасы Маңдайға жазылған тағдырдан озып кету, одан құтылып шығу мүмкін емес: адам қанша жүгірсе де, оған…
Жазылармын деп ауру үмітті,
Байырмын деп жарлы үмітті,
Кетермін деп қыз үмітті.
Байырмын деп жарлы үмітті,
Кетермін деп қыз үмітті.
Негізгі мағынасы Ауру адам «жазыламын» деп, жарлы «байимын» деп, бойжеткен «күйеуге шығамын» деп үміттенеді. Мақал әр…
Жазылмайтын жара жоқ,
Серпілмейтін аза жоқ.
Серпілмейтін аза жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өмірде емделмейтін жара, басылмайтын қайғы болмайтынын айтады. Тура мағынасында — денедегі…
Жазым болса, быламыққа тіс сынады.
Негізгі мағынасы Жазым болса, яғни бәле келетін болса, тіпті жұмсақ быламыққа да тіс сынады. Быламық — ең жұмсақ ас…
Жалаң аяқ жар кешті,
Қызыл аяқ қар кешті.
Қызыл аяқ қар кешті.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: адам бір кезде жалаң аяқ болып, жар бойымен де, қар үстімен де жүріп…
Жалғыздық - бір Тәңірдің сыбағасы.
Негізгі мағынасы Жалғыз болу — тек Тәңірдің үлесі, адамға жарасатын нәрсе емес. Құдай жалғыз, теңдесі жоқ, ол ешкімге…
Жамандық көрмей, жақсылық болмас.
Негізгі мағынасы Жамандық көрмей, жақсылық болмас деген мақал өмірде қиындық, сынақ, өкініш болмаса, адам жақсы күннің…
Жан жарасына уақыт емші.
Негізгі мағынасы Жақынынан айырылу, сатқындық, үлкен сәтсіздік адамның жанын жаралайды, мұндай жараға дәрі табылмайды…
Жаңа айдан жақсылық.
Негізгі мағынасы Жаңа ай туғанда айтылатын тілек: жаңа ай жақсылық әкелсін. Ертеде ел әр жаңа айды жаңа кезеңнің басы…
Жарлы болар жігітке
Қазалы мал тап болар.
Жалғыз болар жігітке
Бедеу қатын тап болар.
Қазалы мал тап болар.
Жалғыз болар жігітке
Бедеу қатын тап болар.
Негізгі мағынасы Кедейленетін жігітке өліп-жітіп кететін мал кездеседі, жалғыз қалар жігітке бала көтермейтін әйел…
Жас келген сайын жан жақын келеді.
Негізгі мағынасы Жас ұлғайған сайын адам өз өмірін көбірек ой елегінен өткізеді, өткенін саралап, жан дүниесіне үңіле…
Жау болжаусыз, ажал болжаусыз.
Негізгі мағынасы Жау да, ажал да алдын ала анықталып келмейді деген ой айтылады. Яғни адам өмірінде қауіп-қатер…