Жазмыш туралы 427
Жазмыш туралы мақал-мәтелдер тағдыр, бұйрық пен өмір сынағын түсіндіріп, сабыр мен үмітке үндейді.
427
Мақал-мәтел
73.3K
Қаралым
171
Орташа
Сұрыптау:
Жүгірген жетпес, бұйырған кетпес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қатты жүгірген адам да өзіне тиесілі нәрсеге бірден жете алмайды, ал бі...
Ескі айда есіркеп,
Жаңа айда жарылқа.
Жаңа айда жарылқа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамдарды өткен айды да, жаңа айды да құрметтеп, әр кезеңге тәубе мен үмітпен қарауға шақ...
Тағдыр - Тәңірдің ісі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өміріндегі барлық оқиға, сынақ пен өзгеріс өз қолынан толық шықпайтынын, бәрі де...
Бұйырмаса, бұттан кетеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам бір нәрсені иемденіп, сақтап тұрғандай көрінсе де, егер ол несібе...
Келер жері кең болсын.
**Негізгі мағынасы** «Келер жері кең болсын» деген тілек адамның барған жері жайлы, болашағы мен жолы ашық болсын деген...
Түйе қартайғанда көшегіне ереді.
**Негізгі мағынасы** Түйе қартайғанда көшегіне ереді деген мақал адамның да жасына, күш-қуатына қарай мінезі мен икемі...
Артында бар оңалар,
Арық түйе қом алар.
Арық түйе қом алар.
**Негізгі мағынасы** Адамның, не әулеттің, артында сүйеніші болса, қиындықтан тезірек шығып, қайта еңсесін көтереді. Мұн...
Қырқына шыдаған
Қырық біріне де шыдайды.
Қырық біріне де шыдайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: адам қырық күндік ауыртпалыққа, қиындыққа шыдап өтсе, одан кейінгі қыры...
Тұр, тұрдан хабар келсе,
Ұйқыдан маза кетеді.
Ұйқыдан маза кетеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір хабардың келуі адамды бейжай қалдырмайтынын, көңілге тыныштық бермейтінін білдіреді....
Күннің бәрі жаз емес,
Көңілдің бәрі наз емес.
Көңілдің бәрі наз емес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің де, адамның көңіл күйінің де үнемі бір қалыпта болмайтынын білдіреді. Тура мағына...
Жазмыштан озмыш жоқ.
**Негізгі мағынасы** «Жазмыштан озмыш жоқ» деген мақалдың тура мағынасы — адамның тағдырдан, пешенеден асып кете алмайты...
Мың күн жұмақтан,
Бір күнгі тірлік артық.
Бір күнгі тірлік артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адамға мың күн бойы жұмақта жүргеннен гөрі, осы дүниеде бір күн өмір с...
Ертеңгі күн құлақтанса,
Еліңді жау шапқандай күйін.
Кешкі күн құлақтанса,
Келінің ұл тапқандай сүйін.
Еліңді жау шапқандай күйін.
Кешкі күн құлақтанса,
Келінің ұл тапқандай сүйін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ертең болатын істі бүгіннен ойлап, алдын ала қамдану керектігін меңзейді. Егер алдағы қау...
Бармын деп мақтанба,
Жоқпын деп қорланба.
Жоқпын деп қорланба.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға екі шектен де сақ болуды үйретеді. «Бармын деп мақтанба» дегені — бар дәулетке, ба...
Адам асыққанмен Алла асықпайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам қанша асықса да, істің бәрі өз уақытында, Жаратқанның құзырындағы тәртіппен болады...
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің таб...
Таң атпайын десе де,
Күн қоймайды.
Күн қоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің өз заңдылығы бар екенін білдіреді. Адам бір істің болуын қаламаса да, табиғат пен...
Таудай талап бергенше,
Бармақтай бақ бер.
Бармақтай бақ бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға шама жетпейтін зор талап, үлкен арман бере салғаннан гөрі, соған сәйкес келетін ба...
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгер...
Уайым түбі - тұңғиық,
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды уайымға берілмеуге, батыл қадам жасап, тәуекелге бел байлауға шақырады. Тура мағын...
«Жазмыш туралы» санатындағы қазақ мақал-мәтелдері тағдырдың жазуы, адамға бұйырған несібе, өмір жолындағы бұралаңдар мен сынақтардың мәнін қысқа да нұсқа жеткізеді. Бұл нақылдар халықтың дүниетанымын, Алланың бұйрығына илану мен адамның ниеті, еңбегі арасындағы байланысын танытады.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.