Көкті бу көтереді,
Жерді су көтереді,
Жүйрікті ау көтереді.
Жүкті нар көтереді,
Өлімді бар көтереді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал әр нәрсенің өзіне лайық тірегі, сүйеніші болатынын айтады. Көк аспанды бу көтерсе, жерді су көтерсе дегені — дүниедегі құбылыстардың бір-бірімен байланысын білдіретін астарлы ой. Ал жүйрікті ау көтереді, жүкті нар көтереді деуі — күштіге күш, ауырды ауырын көтеретін қабілет керек деген тұжырым. Соңғы жолдағы «Өлімді бар көтереді» — өмірдің ең үлкен шындығы: адам баласы ажалға да ортақ, оны ешкім айналып өте алмайды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «бу», «су», «ау», «нар» — халық танымындағы тірек пен салмақтың бейнелері. Бу мен су табиғаттағы күш пен қозғалысты көрсетсе, ау мен нар адамның күнделікті тіршілігіндегі жүк пен жауапкершілікті білдіреді. «Жүйрік» пен «нар» қарама-қарсы көрінгенімен, екеуі де өз қызметінде мықты: бірі — шапшаңдықтың, бірі — төзімнің символы.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал әр істі өз шамасына, өз иесіне сеніп тапсыру керегін ұқтырады. Мысалы, үлкен жобада ауыр жұмысты тәжірибелі, шыдамды адамға беру дұрыс, ал маңызды шешімде дайындықсыз әрекет ету қате болады. Сондай-ақ өмірдің ауырлығын көтеру үшін сабыр мен төзім қажет екенін еске салады.
Jerdi sý kóteredi,
Júırikti aý kóteredi.
Júkti nar kóteredi,
Ólimdi bar kóteredi.