Көз бір уыс топыраққа тояды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — адам көзі тірі кезінде қанша нәрсені көрсем, қанша дүниеге қызықсам деп тұрса да, ақырында көздің де, адамның да тоқтайтын жері — топырақ, яғни қабір. Астарлы мағынасы — дүниеқоңыздыққа берілме, өмірдің шегі бар, өлім бәріне ортақ. Адам қанша байлық жинаса да, қанша арман қуып, атақ іздесе де, соңында бұл дүниеден кетеді. Сондықтан тіршілікте мәнді, адал, пайдалы ғұмыр кешу керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «көз» — адамның нәпсісі, құмары, дүниеге тоймайтын көңілі. «Бір уыс топырақ» — қабірдің белгісі, адам өмірінің ең соңғы нүктесі. Яғни аз ғана топырақпен көздің тоқтауы — адам баласының шегі бар екенін бейнелейтін өте әсерлі образ. Бұл теңеу өмірдің өткіншілігін көз алдына анық елестетеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал адамға сабыр мен қанағатты еске салады. Мысалы, біреу мансап қуып жүріп отбасына, денсаулығына, ар-ұятына мән бермей қойса, осы мақал соның бәрі уақытша екенін аңғартады. Байлық пен жетістік маңызды, бірақ адам ең алдымен адам болып қалуы керек.