Жазмыш туралы 427
Жазмыш туралы мақал-мәтелдер тағдыр, бұйрық пен өмір сынағын түсіндіріп, сабыр мен үмітке үндейді.
427
Мақал-мәтел
137.2K
Қаралым
321
Орташа
Сұрыптау:
Тәуекелсіз іс бітпейді,
Тәуекел етпеген арықтан өтпейді.
Тәуекел етпеген арықтан өтпейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам қандай да бір істі бастау үшін батыл қадам жасау керегін айтады. Тура мағынасы — тәу...
Мың күн жұмақтан,
Бір күнгі тірлік артық.
Бір күнгі тірлік артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адамға мың күн бойы жұмақта жүргеннен гөрі, осы дүниеде бір күн өмір с...
Әркім өзі шығар тауын биік болсын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өз мүддесін, өз жағдайын жоғары қоюға бейім екенін білдіреді. Тура мағынасында әр...
Тағдыр - Тәңірдің ісі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өміріндегі барлық оқиға, сынақ пен өзгеріс өз қолынан толық шықпайтынын, бәрі де...
Өткен күннің бәрі ұмыт.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өткен істің, кешегі оқиғаның бәрі есте қала бермейтінін, уақыт өте көп нәрсе көмескі тарт...
Кебін киген келмейді,
Кебенек киген келеді.
Кебенек киген келеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — өлген адам кебін киіп қайта келмейді, ал тірі адам кебенек киіп, әрлі-...
Күннің бәрі жаз емес,
Көңілдің бәрі наз емес.
Көңілдің бәрі наз емес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің де, адамның көңіл күйінің де үнемі бір қалыпта болмайтынын білдіреді. Тура мағына...
Тақ пен бақ егіз.
**Негізгі мағынасы** «Тақ пен бақ егіз» деген мақал билік пен ырыс-құттың, қызмет пен сәттіліктің бір-бірінен ажырамайт...
Екі дүние - бір қадам.
**Негізгі мағынасы** «Екі дүние - бір қадам» деген мақал өмірдің өткіншілігін, адамның бұл дүниедегі әрбір ісі мен амал...
Ноқталы басқа бір өлім,
Ақыры бір күн келмей ме?
Ажалдың соққан дауылы,
Өмірдің шамы сөнбей ме?
Ақыры бір күн келмей ме?
Ажалдың соққан дауылы,
Өмірдің шамы сөнбей ме?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал-өлең адамның өмірі өткінші екенін, ажалдың бәріне ортақ шындық екенін білдіреді. «Ноқтал...
Бармын деп мақтанба,
Жоқпын деп қорланба.
Жоқпын деп қорланба.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға екі шектен де сақ болуды үйретеді. «Бармын деп мақтанба» дегені — бар дәулетке, ба...
Сабыр түбі - сары алтын.
**Негізгі мағынасы** «Сабыр түбі — сары алтын» мақалы адамның асықпай, төзіммен әрекет етуі ақырында үлкен пайда әкелет...
Жолаушы пірі - баба Қайып.
**Негізгі мағынасы** «Жолаушы пірі - баба Қайып» деген мақал сапарға шыққан адамның жолы болсын, жолаушыға жебеу болсын...
Таңғы нәсіп - Тәңірден.
**Негізгі мағынасы** «Таңғы нәсіп - Тәңірден» деген мақал адамға келген ырыс-несібе, береке мен сәттілік өздігінен емес...
Бес тоғыста қар кетпес,
Үш тоғыста қар қалмас.
Үш тоғыста қар қалмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қыстың ұзақтығын, қардың түсуі мен еруі ауа райының құбылмалы болатынын білдіреді. Тура м...
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің таб...
Таудай талап бергенше,
Бармақтай бақ бер.
Бармақтай бақ бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға шама жетпейтін зор талап, үлкен арман бере салғаннан гөрі, соған сәйкес келетін ба...
Таң атпайын десе де,
Күн қоймайды.
Күн қоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің өз заңдылығы бар екенін білдіреді. Адам бір істің болуын қаламаса да, табиғат пен...
Уайым түбі - тұңғиық,
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды уайымға берілмеуге, батыл қадам жасап, тәуекелге бел байлауға шақырады. Тура мағын...
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгер...
«Жазмыш туралы» санатындағы қазақ мақал-мәтелдері тағдырдың жазуы, адамға бұйырған несібе, өмір жолындағы бұралаңдар мен сынақтардың мәнін қысқа да нұсқа жеткізеді. Бұл нақылдар халықтың дүниетанымын, Алланың бұйрығына илану мен адамның ниеті, еңбегі арасындағы байланысын танытады.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.