Көңілі су сепкендей.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның көңілі бірден басылып, суық тартып, жабырқап қалған күйін білдіреді. Тура мағынасында су себілген нәрсе лезде басылып, жайылып қалады; астарлы мағынада адамның шаттық күйі сөніп, үнсіз, мұңды, көңілсіз халге түскені айтылады. Көбіне күтпеген жаман хабар, реніш, сәтсіздік немесе қорқыныш әсер еткенде қолданылады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «су сепкендей» тіркесі өте әсерлі бейне жасайды. Қызу, көтеріңкі көңілге су тигенде от басылғандай, жан жылуы да бірден бәсеңдейді деген ой бар. Су — салқындықтың, басылудың белгісі; ал көңіл — адамның ішкі сезім әлемі. Екеуінің қабысуы адамның жан дүниесіндегі өзгерісті көзге елестетеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал жұмыс, оқу, отбасы не қарым-қатынас барысындағы көңіл күйді сипаттауға жиі келеді. Мысалы, бір оқушы жақсы дайындалып барған олимпиадасынан төмен нәтиже көрсе, оның «көңілі су сепкендей» болып қалады. Яғни үміт үзілген, қуаныш басылған сәтті дәл жеткізеді.