Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
407.5K
Қаралым
185
Орташа
Сұрыптау:
Абзал арын ойлайды,
Надан дүниеге тоймайды.
Надан дүниеге тоймайды.
**Негізгі мағынасы** Абзал адам ең алдымен арын, намысын, адамдық қадірін ойлайды. Ол үшін абырой — дүниеден қымбат. Ал...
Өткеннің жақсылығы - тағылым,
Жаманы - сабақ.
Жаманы - сабақ.
**Негізгі мағынасы** Өткен өмірде болған жақсы іс те, жаман іс те бекер кетпейді. Жақсысы адамға өнеге, бағыт-бағдар бер...
Ауылы жақын ит қасқырдан қорықпас.
**Негізгі мағынасы** Ауылы жақын ит қасқырдан қорықпас деген мақалдың тура мағынасы — ауылына, иесіне, қорғанына жақын...
Сүйген құлдың аты көп.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: біреудің сүйікті, қымбат көретін құлының аты жиі айтыла береді, жұртқа...
Жылуы жоқ жүрек - құр кеуде.
**Негізгі мағынасы** Жылуы жоқ жүрек — мейірімсіз, қатігез, жанашырлықтан жұрдай адамды білдіреді. Ал «құр кеуде» — ішкі...
Ақша болса, алақанда сорпа қайнатады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қолда ақша болса, адам кез келген істі оңай істеп, тіпті жоқтан бар жа...
Жаман қой ісегінде қартаяды.
**Негізгі мағынасы** Жаман қой ісегінде қартаяды деген мақал адам мен мал мінезін салыстырып айтады. Тура мағынасында,...
Құдашамен құда ойнар,
Қу шөппен бөрі ойнар.
Қу шөппен бөрі ойнар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: құда-құдашаның бір-бірімен әзілдесіп, қалжыңдасып, еркін араласатынын б...
Қылымсыған қатын қызыл көйлек киеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сыртқы жылтыраққа, жасанды сән-салтанатқа құмар, өзін көрсетуге әуес адам туралы айтады....
Жаманның жаны қымбат,
Жақсының ары қымбат.
Жақсының ары қымбат.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мінезіндегі үлкен айырманы көрсетеді. Жаман адам үшін ең алдымен өз басының амандығы...
Байда пейіл болса,
Кедейде мейір болады.
Кедейде мейір болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бай адамның қолында дүние көп болса да, оның пейілі кең болмаса, байлы...
Ер намысына қарай шабады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер жігіттің ісі мен бағыты оның намысына, ар-ожданға, ішкі жауапкершілігіне байланысты е...
Ақкөңілден би қойсаң,
Бұрылмас сөзге арадан.
Қара жүректен би қойсаң,
Аузы кеппес парадан.
Бұрылмас сөзге арадан.
Қара жүректен би қойсаң,
Аузы кеппес парадан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әділдік пен адалдықтың құнын терең түсіндіреді. Егер би, яғни ел ішіндегі төреші, ақкөңіл...
Еңбек ет те , міндет ет .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: алдымен еңбек ет, содан кейін сол еңбегіңнің нәтижесін талап ете біл д...
Алтынды тот баспайды.
**Негізгі мағынасы** Алтын — өте қымбат, таза әрі берік металл. Тот басу көбіне темір сияқты арзандау, тез бұзылатын нәр...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.