Сақтықты соқырдан үйрен,
Кішілікті түйеден үйрен.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамға өмірде сақ болуды, артық мақтанбай, байсалды жүріп-тұруды үйретеді. «Сақтықты соқырдан үйрен» дегені — соқыр адам әр қадамын алдын ала аңдап басады, абайсызда қиналып қалмау үшін мұқият болады. Ал «Кішілікті түйеден үйрен» дегені — түйе бойы ірі болса да, мінезі сабырлы, жуас келеді; сондықтан адам да кішіпейіл, сыпайы, ұстамды болуы керек деген астар бар.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «соқыр» — әлсіздіктің емес, абайлықтың белгісі. Ол өзіне қауіп төнбес үшін әр әрекетін ойлап жасайды. «Түйе» — сабыр, төзім, салмақтылықтың бейнесі. Халық түйенің жуас мінезін үлгі етіп, кішіпейілдіктің адамды көріктендіріп, қадірін арттыратынын көрсеткен.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазіргі кезде де маңызды. Мысалы, интернетте немесе жолда бейқамдық жасамай, әр істі тексеріп, асықпай шешім қабылдау — сақтықтың белгісі. Ал үлкен қызметте, ұжымда немесе отбасында өз пікіріңді зорлықпен таңбай, кішіпейіл сөйлей білу — түйеден үйренетін мінез. Қысқасы, ақылмен сақ болу мен кішіпейіл болу — өмірді жеңілдететін қасиеттер.
Kishilikti túıeden úıren.