Пиғылы жаман бұқа,
Ұрғашы бұзаудың қасына жатады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жаман ниетті, бұзық мінезді адамның әлсізге, қорғансызға жақын жүретінін ескертеді. Тура мағынасында — пиғылы жаман бұқа ұрғашы бұзаудың қасына жатады. Астарлы мағынасында — күшті не үлкен көрінетін кейбір адам өзінен төменге, әлсізге әдейі жабысып, соны пайдаланып қалуға тырысады. Сондықтан мұндай жаннан сақ болу керек.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «бұқа» — күш, дөрекілік, ызғар бейнесі. Ал «ұрғашы бұзау» — әлсіздік, қорғансыздық, пәктік символы. Екі образдың қасақана қатар берілуі жаман адамның өзінен әлсізді таңдап, соны ыңғайына жүргізгісі келетінін көрсетеді. Халық мұнда тек мал мінезін емес, адам мінезін де танытады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал өзінен әлсізді басынатын, жеткіншекті немесе тәуелді адамды пайдаланатын кісілерге қатысты айтылады. Мысалы, біреу жас қызметкерді қорқытып, оның еңбегін өз атына жазып алса, жұрт оны осы мақалмен сынайды. Яғни, қай жерде болса да әлсізді қорғай білу керек деген ой бар.
Urǵashy buzaýdyń qasyna jatady.