Пендешілік көлеңкелері туралы 290
Пендешілік көлеңкелері туралы мақал-мәтелдер: адам әлсіздігі, нәпсі, өкініш пен тәубе жайлы ойлы нақылдар.
290
Мақал-мәтел
55.1K
Қаралым
189
Орташа
Сұрыптау:
Қырсық қырық ағайынды.
**Негізгі мағынасы** Қырсық деген – бір жамандықтың артынан екінші жамандықтың еріп келуі, бір қиындықтың көбейіп, тізбе...
«Тоба! Тоба!>> тоң майды да ит жейді екен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірде күтпеген, тіпті адам ойына кірмейтін құбылыстар болатынын білдіреді. Тура мағынасы...
Бақыт - қолдың кірі.
**Негізгі мағынасы** «Бақыт - қолдың кірі» деген мақал бақыттың тұрақты, мәңгі ұстап тұратын нәрсе еместігін білдіреді....
Ақысын берсе, боқысын шығарады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: біреуге ақысы, еңбекақысы не тиісті ақысы берілсе, ол кісі тіпті көңілг...
Құдай ұрғанды Пайғамбар асасымен түртеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың мағынасы: бір адамға жамандық немесе кесел алдын ала жазылып қойса, оған кіші себептің...
Нәпсі тынса пейіл кеңір.
**Негізгі мағынасы** «Нәпсі тынса пейіл кеңір» деген мақал адамның ішкі құмарлығы, ашкөздігі, өзімшілдігі басылса, жан...
Қайғыдан жан шіриді,
Жан ауырса, тән шіриді.
Жан ауырса, тән шіриді.
**Негізгі мағынасы** Қайғы-қасірет адам жанын жүдетіп, ішкі қуатын азайтады. Адам көп уайымға салынса, көңілі түсіп, рух...
Жиен неге ел болмайды, малы болса;
Желке неге ас болмайды, майы болса.
Желке неге ас болмайды, майы болса.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жиеннің өз жұртынан бөлек, нағашы жұртқа қатысты айтылатыны сияқты, «ма...
Азапсыз махаббат - арзан махаббат.
**Негізгі мағынасы** Азап көрмей, қиындықсыз келген сүйіспеншілік шынайы бағаланбайды деген ой айтылады. Махаббаттың қад...
Маған жоқ майлы омыртқа,
Көзден ұшты-ау томыртқа.
Көзден ұшты-ау томыртқа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ашкөздік пен қанағатсыздықты әжуа етеді. Тура мағынада: майлы омыртқа жоқ болған соң, көз...
Бармақ басты, көз қысты.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жасырын келісім, астыртын ымыра, әділетсіз не заңсыз істің көзге ілінбей өтуін білдіреді....
Жақсылық пен жамандық егіз.
**Негізгі мағынасы** «Жақсылық пен жамандық егіз» деген мақал адам өмірінде игілік пен кеселдің қатар жүретінін білдіре...
Сүйген құлдың аты көп.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: біреудің сүйікті, қымбат көретін құлының аты жиі айтыла береді, жұртқа...
Көңілі көкте.
**Негізгі мағынасы** «Көңілі көкте» деген тіркес адамның ойы асқақ, арманы биік, талабы үлкен екенін білдіреді. Тура ма...
Болса оразым, болмаса қоразым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өз несібесіне, жағдайына қарай әрекет етуі керек дегенді білдіреді. Тура мағынасында...
Ең көп оқылған
Тышқан көтін көріп жаралы болыпты.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тышқанның арт жағын көріп, соған жарақат алғандай болуы. Астарлы мағын...
Ауырып тұрдым - аунап тұрдым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ауырған кезде де еңсесін түсірмей, халін жеңілдетудің амалын іздейтінін білдіреді...
Көшпелі дәулет кімде жоқ.
Бірде бар да, бірде жоқ.
Бірде бар да, бірде жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көшіп-қонып жүрген мал-мүлік, дүние бір қолдан бір қолға, бір күйден б...
Тауық түсінде тары көрсе,
Түлкі түсінде тауық көреді.
Түлкі түсінде тауық көреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тауыққа тары, ал түлкіге тауық түсінде көрінеді. Астарлы мағынасы — әр...
Сау басына сақина тілеп.
**Негізгі мағынасы** «Сау басына сақина тілеп» деген мақал адамның өзіне қажетсіз пәле іздеп, тыныш тұрған тіршілігіне...
«Пендешілік көлеңкелері туралы» санатында адам болмысының әлсіз тұстары — нәпсі, ашу, қызғаныш, мансапқорлық, сараңдық сияқты қасиеттерді әшкерелейтін мақал-мәтелдер топтастырылған. Бұл нақылдар пенденің қателігін тануға, өз-өзіне сын көзбен қарауға және ар-ұят пен иман таразысын ұмытпауға үндейді.
Осындағы даналық сөздер өмірлік тәжірибеден туған: кейде бір ауыз сөз адамды тәубеге келтіріп, дұрыс жолға бұрады. Пендешіліктің көлеңкесі жүрекке түссе, ақыл тұманданып, қарым-қатынасқа сызат түсіреді деген ой жиі айтылады. Сондықтан бұл санаттағы мақалдар сабыр, қанағат, адалдық, кешірім секілді құндылықтарды алға шығарып, мінезді түзеуге бағыт береді.
Осындағы даналық сөздер өмірлік тәжірибеден туған: кейде бір ауыз сөз адамды тәубеге келтіріп, дұрыс жолға бұрады. Пендешіліктің көлеңкесі жүрекке түссе, ақыл тұманданып, қарым-қатынасқа сызат түсіреді деген ой жиі айтылады. Сондықтан бұл санаттағы мақалдар сабыр, қанағат, адалдық, кешірім секілді құндылықтарды алға шығарып, мінезді түзеуге бағыт береді.