Пендешілік көлеңкелері туралы 290
Пендешілік көлеңкелері туралы мақал-мәтелдер: адам әлсіздігі, нәпсі, өкініш пен тәубе жайлы ойлы нақылдар.
290
Мақал-мәтел
69.2K
Қаралым
238
Орташа
Сұрыптау:
Түлкінің қызылдығы - өзінің соры.
**Негізгі мағынасы** «Түлкінің қызылдығы - өзінің соры» деген мақал сырттай әдемі, көз тартар нәрсенің бәрі пайдалы бол...
Құдай ұрғанды Пайғамбар асасымен түртеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың мағынасы: бір адамға жамандық немесе кесел алдын ала жазылып қойса, оған кіші себептің...
Ит байласа тұрғысыз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір жердің не заттың соншалықты құны жоқ, пайдасы мардымсыз деген ойды...
Қырсық қырық ағайынды.
**Негізгі мағынасы** Қырсық деген – бір жамандықтың артынан екінші жамандықтың еріп келуі, бір қиындықтың көбейіп, тізбе...
Қудың аяғына су жұқпас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қудың аяғы суға тимейді, сондықтан су жұқпайды деген ой. Астарлы мағын...
Жақсылық пен жамандық егіз.
**Негізгі мағынасы** «Жақсылық пен жамандық егіз» деген мақал адам өмірінде игілік пен кеселдің қатар жүретінін білдіре...
Тірі жан - тісті бақа.
**Негізгі мағынасы** Тірі жан өз күнін өзі көруге, қажет болса қорғанып, амалын табуға мәжбүр деген ой айтылады. Мұндағы...
Бар малын жейді,
Ұятсыз арын жейді.
Ұятсыз арын жейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұят пен ардан айырылған адамның шектен шығып, тоқтамайтын ашкөз, жиіркенішті мінезін сына...
Бағы тайған адамды
түйе үстінен ит қабар.
түйе үстінен ит қабар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бағы қайтқан, жолы болмай жүрген адамды тіпті түйе үстінде отырса да...
Алдырған албырт анасының қойнын ашар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: асығыс, албырт адам бір істі бүлдіріп алып, кейін амалсыз анасының қойн...
Күң- күншіл.
**Негізгі мағынасы** «Күң- күншіл» мақалы адамның ішкі мінезін әшкерелейді: өз орнын, берілген жұмысын не тағдырын қабы...
Асағысы келген,
Ұрттағанды ынсап етпейді.
Ұрттағанды ынсап етпейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ашкөздігін, тойымсыз мінезін әшкерелейді. Тура мағынасында, аз ғана нәрсе ұрттаға...
Қайғыдан жан шіриді,
Жан ауырса, тән шіриді.
Жан ауырса, тән шіриді.
**Негізгі мағынасы** Қайғы-қасірет адам жанын жүдетіп, ішкі қуатын азайтады. Адам көп уайымға салынса, көңілі түсіп, рух...
Нәпсі тынса пейіл кеңір.
**Негізгі мағынасы** «Нәпсі тынса пейіл кеңір» деген мақал адамның ішкі құмарлығы, ашкөздігі, өзімшілдігі басылса, жан...
Бақыт - қолдың кірі.
**Негізгі мағынасы** «Бақыт - қолдың кірі» деген мақал бақыттың тұрақты, мәңгі ұстап тұратын нәрсе еместігін білдіреді....
Ең көп оқылған
Тышқан көтін көріп жаралы болыпты.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тышқанның арт жағын көріп, соған жарақат алғандай болуы. Астарлы мағын...
Ауырып тұрдым - аунап тұрдым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ауырған кезде де еңсесін түсірмей, халін жеңілдетудің амалын іздейтінін білдіреді...
Кедейдің кербезінен сақтан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай сәнді, паң көрінген кедейден сақ бол дегенді білдіреді. Мұндағы тура мағынасы — к...
Тауық түсінде тары көрсе,
Түлкі түсінде тауық көреді.
Түлкі түсінде тауық көреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тауыққа тары, ал түлкіге тауық түсінде көрінеді. Астарлы мағынасы — әр...
Көшпелі дәулет кімде жоқ.
Бірде бар да, бірде жоқ.
Бірде бар да, бірде жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көшіп-қонып жүрген мал-мүлік, дүние бір қолдан бір қолға, бір күйден б...
«Пендешілік көлеңкелері туралы» санатында адам болмысының әлсіз тұстары — нәпсі, ашу, қызғаныш, мансапқорлық, сараңдық сияқты қасиеттерді әшкерелейтін мақал-мәтелдер топтастырылған. Бұл нақылдар пенденің қателігін тануға, өз-өзіне сын көзбен қарауға және ар-ұят пен иман таразысын ұмытпауға үндейді.
Осындағы даналық сөздер өмірлік тәжірибеден туған: кейде бір ауыз сөз адамды тәубеге келтіріп, дұрыс жолға бұрады. Пендешіліктің көлеңкесі жүрекке түссе, ақыл тұманданып, қарым-қатынасқа сызат түсіреді деген ой жиі айтылады. Сондықтан бұл санаттағы мақалдар сабыр, қанағат, адалдық, кешірім секілді құндылықтарды алға шығарып, мінезді түзеуге бағыт береді.
Осындағы даналық сөздер өмірлік тәжірибеден туған: кейде бір ауыз сөз адамды тәубеге келтіріп, дұрыс жолға бұрады. Пендешіліктің көлеңкесі жүрекке түссе, ақыл тұманданып, қарым-қатынасқа сызат түсіреді деген ой жиі айтылады. Сондықтан бұл санаттағы мақалдар сабыр, қанағат, адалдық, кешірім секілді құндылықтарды алға шығарып, мінезді түзеуге бағыт береді.